در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٣٤٩
خلاصه بخش
مباحثى كه در اين بخش به آن پرداختيم ، اصول و قواعد تنظيم رفتار بوده است و هدف آن ، بررسى مفاهيم اخلاقى پيرامونى در زمينه عقل و تقواست . قواعد تنظيم رفتار ، مشتمل بر عوامل بسيارى است كه با هم كُنش متقابل دارند . از ميان آموزه ها و مفاهيم اخلاقى كه در فرآيند تنظيم رفتار تأثير مى گذارند ، مى توان به چند مورد اشاره كرد : ١ . اصل تجربه پيامد . مفاد اصل تجربه پيامد ، اين است كه پيامدهاى تجربه شده يك عمل ، مهم ترين عامل تعيين كننده رفتارهاى بعدى است . ٢ . اصل پيش بينى پيامد . اين مفهوم بر نقش انتظارات و پيش بينى رويدادها به جاى تجربه هاى پيشينى تأكيد دارد . ٣ . اصل گذار . اصل گذار ، تفسيرى است براى توضيح مفهوم عبرت . در اين خصوص به عناصر تشكيل دهنده اصل گذار ، مراحل و فرآيندهاى اصل گذار ، موضوع گذار در آيات و روايات و نقش آن در تنظيم رفتار ، پرداخته شد . ٤ . اصل الگوپردازى . مقصود از اصل الگوپردازى ، روشى است كه در آموزه هاى دينى از آن با عنوان اُسوه ياد شده است . ٥ . اصل شكرگزارى . يكى ديگر از اصول اخلاقى كه در تنظيم رفتار مى تواند نقشى به سزا داشته باشد ، خصلت قدردانى و سپاس گزارى است . شكر ، عبارت است از ثناى مُنعم به خاطر نعمت هاى او . به طور كلّى ، شُكر بر دو گونه است : يكى شكر در برابر نعمت هاى خدا ، و ديگرى ، شكر در برابر خدمات ديگران .