در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٨٤
ايجاد روحيه تعبّد و تسليم . يكى از جلوه هاى بارز خدامدارى در دوستى ، روحيه تعبّد و تسليم و عمل به آموزه هاى دينى است . دوستى خدا ، باعث مى شود انسان در همه ابعاد و امور زندگى خود ، از خدا و پيامبر او اطاعت نموده ، به دستورها و فرامين الهى عمل كند . خداوند مى فرمايد : «قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِى . [١] بگو : اگر خدا را دوست داريد ، از من پيروى كنيد » . اين نشان مى دهد كه محبّت خدا ، انگيزه پرستش را در انسان ، تقويت مى كند . امام صادق عليه السلام در اين باره مى فرمايد : حُبُّ اللّه ِ إِذَا أَضَاءَ عَلَى سِرِّ عَبْدٍ أَخْلَاهُ عَنْ كُلِّ شَاغِلٍ . [٢] محبّت خدا ، هرگاه بر دل بنده اى بتابد ، او را از هر مشغله ديگرى تهى مى كند . در اين صورت است كه افراد ، همواره به ياد خدا خواهند بود و اعمال و رفتار و همه عبادات آنها به خاطر دوستى خدا خواهد بود ، نه به جهت ترس از عِقاب و جهنّم يا رسيدن به بهشت . امام صادق عليه السلام مى فرمايد : إِنَّ الْعُبَّادَ ثَلَاثَةٌ: قَوْمٌ عَبَدُوا اللّه َت خَوْفاً فَتِلْكَ عِبَادَةُ الْعَبِيدِ، وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللّه َ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى طَلَبَ الثَّوَابِ فَتِلْكَ عِبَادَةُ الأُجَرَاءِ، وَ قَوْمٌ عَبَدُوا اللّه َت حُبّاً لَهُ فَتِلْكَ عِبَادَةُ الأَحْرَارِ، وَ هِىَ أَفْضَلُ الْعِبَادَةِ . [٣] بندگان ، سه دسته اند : دسته اى از سر ترس ، خدا را مى پرستند ، كه اين ، پرستش بندگان است ؛ و دسته اى خداوند را براى به دست آوردن پاداش مى پرستند ، كه اين ، پرستش مزدبگيران است ؛ و دسته اى خداوند را براى آن كه دوستش دارند ، مى پرستند ، كه اين ، پرستش آزادگان و برترين نوع پرستش است . بر طبق اين روايت ، محبّت خدا ، رفتار عبادى افراد را نيز تنظيم و هدايت مى كند .
[١] آل عمران ، آيه ٣١ .[٢] مصباح الشريعة ، ص ١٩٢ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٠ ، ص ٢٣ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٢ ، ص ٩٥٨ .[٣] الكافى ، ج ٢ ، ص ٨٤ ؛ الأمالى ، صدوق ، ص ٩١ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١ ، ص ٦٢ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ١٥٨ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٢٩٤ .