رَحِمَ اللّه ُ مَن أهدَى إِلَىَّ عُيُوبِى ! [١] رحمت خدا بر كسى كه اشكالات مرا به من هديه كند ! امام صادق عليه السلام نيز مى فرمايد : أَحَبُّ إِخْوَانِى إِلَىَّ مَنْ أَهْدَى إِلَىَّ عُيُوبِى . [٢] بهترينِ برادران من ، كسى است كه اشكالات مرا به من هديه كند . در سخن ديگرى از امير مؤمنان عليه السلام نقل شده است كه مى فرمايد : لِيَكُن آثَرُ النَّاسِ عِندَكَ مَن أَهدَى إِلَيكَ عَيبَكَ وَ أَعَانَكَ عَلَى نَفسِكَ . [٣] از ميان دوستانت ، كسى را برگزين كه عيب هاى تو را به تو هديه كند و براى خودسازى ، تو را يارى دهد . طبق اين برداشت ، وقتى انسان با افراد خوب ، شايسته و مؤمن دوستى كند ، آنها با تذكّر دادن و يادآورى جنبه هاى منفى رفتار ما به ما كمك مى كنند تا از آنها آگاهى پيدا كنيم و در نتيجه ، در صدد اصلاح و تنظيم آن برآييم . بنا به آنچه بيان شد ، دوستى و دوستان ، از طريق فرآيند اثرگذارى بر تنظيم رفتار ، كمك مى كند .

اهمّيت دوستى خدامدار در تنظيم رفتار

نوعى الگوى دوستى كه در آيات و روايات مورد توجّه فراوان قرار گرفته ، الگوى دوستى خدامدار يا به تعبير ديگر ، «حُبُّ اللّه » و «حُبّ فى اللّه » است . در مباحث پيشين ، روايات مربوط به اين موضوع ، به تفصيل بيان شد . كسانى كه دوستى ها و علايقشان بر اساس معيارهاى دينى و طبق الگوى دوستى خدايى و دوستى در راه خدا شكل گرفته باشد ، مطمئنا در اعمال و رفتارشان تأثير مى گذارد . بهترين آثار دوستى هاى خدامدار در عملكرد و رفتار انسان ، عبارت اند از :

[١] سنن الدارمى ، ج ١ ، ص ١٦٣ ؛ سير أعلام النبلاء ، ج ٧ ، ص ٣٩٣ .[٢] الكافى ، ج ٢ ، ص ٦٣٩ ؛ تحف العقول ، ص ٣٦٦ ؛ الاختصاص ، ص ٢٤٠ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٢ ، ص ٢٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٨ ، ص ٢٤٩ .[٣] غرر الحكم ، ح ٧٣٧٣ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٩ ، ص ٤٢٢٢ .