تنظيم رفتار ، از جمله مسائل و موضوعاتى است كه در آيات و روايات فراوانى مورد توجّه قرار گرفته است. در واقع ، اصول و مفاهيم عام اخلاقى ، مانند : تقوا ، زهد ، عفّت ، حيا ، ايمان ، تزكيه و تهذيب نفس ، و آموزه هايى چون مراقبه ، مشارطه ، محاسبه و جهاد با نفس ، از مباحثى هستند كه در گستره تنظيم رفتار ، جاى مى گيرند. تنظيم رفتار ، جزء لاينفكّ دين است. نظام دينى ، منطق و پويايى خاصّ خود را دارد. ضرورت تنظيم رفتار و نيز ملاك هايى كه بايد اعمال و رفتار خود را مطابق آن تنظيم و ساماندهى كنيم ، با توجّه به نقش و جايگاه عمل در زندگى و سرنوشت انسان و اهدافى كه براى آن در نظر گرفته شده ، قابل تبيين است. از اين رو ، ابتدا به تعريف و جايگاه عمل و معيارهايى كه در آيات و روايات براى تنظيم رفتار در نظر گرفته شده ، مى پردازيم.

نقش عمل در تعالى يا سقوط انسان

يكى از موضوعات اساسى در آموزه هاى دينى ، بحث «عمل» است. عمل ، از جنبه هاى مختلفى قابل طرح و بر رسى است كه در اين جا به برخى از آنها مى پردازيم.

الف ـ اصالت و اهمّيت عمل

اگر آدمى بخواهد استعدادهاى وجودى اش شكوفا شود و از مرحله «نفس امّاره» به