در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٧٥
برگزيدگانش ، جان هاى فرشتگانش و ساكنان عرشش مى افكند ، تا دوستش بدارند . چنين كسى ، به حقيقت ، دوست داشتنى است . خوشا به حالش! او در روز قيامت ، نزد خداوند ، داراى حقّ شفاعت است . همچنين در روايتى از رسول خدا آمده است كه : إذَا أحَبَّ اللّه ُ العَبدَ نَادى جَبرَئِيلَ : «إِنَّ اللّه َ يُحِبُّ فُلَانا فَأحبِبه » . فَيُحِبُّه جَبرَئِيلُ . فَيُنَادِى جَبرَئِيلُ فِى أَهلِ السَّمَاءِ : «إِنَّ اللّه َ يُحِبُّ فُلَانا فَأَحِبُّوه» فَيُحِبُّه أَهلُ السَّمَاءِ ثُمَّ يُوضَعُ لَهُ القَبولُ فِى الأَرضِ . [١] هرگاه خداوند ، بنده را دوست بدارد ، به جبرئيل ندا مى كند : «خداوند ، فلانى را دوست دارد . پس او را دوست داشته باش» . در نتيجه ، جبرئيل دوستش مى دارد . پس از آن ، جبرئيل در ميان آسمانيان ندا مى كند : «خداوند ، فلانى را دوست دارد . پس دوستش بداريد » . در نتيجه ، آسمانيان دوستش مى دارند . آن گاه زمينه مقبوليت او در نزد اهل زمين ، فراهم مى شود . رواياتى كه در آنها تعبير به «قذف» يا «القاء» شده است ، با مفهوم «افكندن» ، بسيار مناسبت دارد . پيامبر خدا مى فرمايد : إِذَا أَحَبَّ اللّه ُ عَبدَا قَذَفَ حُبَّهُ فِى قُلُوبِ المَلاَئِكَةِ . [٢] هر گاه خداوند ، بنده اى را دوست بدارد ، محبّتش را در دل هاى فرشتگان مى افكند . همچنين آمده است : ... هِىَ المَحَبَّةُ وَأُلقِيَتْ مِنَ السَّمَاءِ . [٣] محبّت ، از جانب خداست و از آسمان ، فرو افتاده است . از مجموع اين روايات ، استفاده مى شود كه يكى از عوامل محبّت ، القاى آن يا به تعبير ديگر ، كاشتن محبّت است كه به وسيله خدا و به فرمان او انجام مى شود . كاشتن
[١] صحيح البخارى ، ج ٤ ، ص ٧٩ ؛ صحيح ابن حبّان ، ج ٢ ، ص ٨٦ و ٨٧ ؛ رياض السالكين ، ج ٥ ، ص ٤٨٤ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٤٥٤ .[٢] الجامع الصغير ، ج ١ ، ص ٥٨ ؛ كنز العمّال ، ج ١١ ، ص ٩٤ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٤٥٤ .[٣] مسند ابن حنبل ، ج ٥ ، ص ٢٦٣ ؛ كنز العمّال ، ج ١١ ، ص ٩٩ .