جِمَاعُ المَرُوءَةِ أَن لَا تَعمَلَ فِى السِّرِّ مَا تَستَحيِى مِنهُ فِى العَلَانِيَّةِ . [١] همه مردانگى ، آن است كه آنچه را در آشكار از آن شرم دارى ، در پنهان انجام ندهى . نيز ايشان در پاسخ به اين كه : «مردانگى چيست ؟» ، مى فرمايد : لَا تَفْعَلُ شَيْئاً فِى السِّرِّ تَسْتَحْيِى مِنْهُ فِى الْعَلَانِيَةِ . [٢] اين كه كارى را كه از انجام دادن آشكار آن حيا مى كنى ، در پنهان انجام ندهى . بنا بر اين ، بايد به افراد كمك شود تا مرز بين خلوت و جلوت را بردارند و دريابند كه شاهدِ درون ، همواره نظاره گر اعمال و رفتار آنهاست . امام على عليه السلام در نامه اى خطاب به حارث هَمْدانى فرمود : وَ احْذَرْ كُلَّ عَمَلٍ يُعْمَلُ بِهِ فِى السِّرِّ وَ يُسْتَحَى مِنْهُ فِى الْعَلَانِيَةِ، وَ احْذَرْ كُلَّ عَمَلٍ إِذَا سُئِلَ عَنْهُ صَاحِبُهُ أَنْكَرَهُ وَ اعْتَذَرَ مِنْهُ . [٣] بپرهيز از هر عملى كه در خلوت انجام مى دهى ، ولى در آشكار ، از آن شرم مى كنى ، و بپرهيز از هر عملى كه اگر به كسى نسبت داده شود ، آن را انكار مى نمايد يا عذرخواهى مى كند . نيز در روايتى آمده است : إِيَّاكَ وَ كُلَّ عَمَلٍ فِى السِّرِّ تَسْتَحِى مِنْهُ فِى الْعَلَانِيَةِ، وَ إِيَّاكَ وَ كُلَّ عَمَلٍ إِذَا ذُكِرَ لِصَاحِبِهِ أَنْكَرَهُ . [٤] هر عملى كه در آشكار از آن حيا دارى ، از انجام دادن آن در نهان ، بپرهيز . و از هر عملى بپرهيز كه هر گاه آن را به ياد انجام دهنده اش آورند ، آن را انكار مى كند. امام على عليه السلام مى فرمايد :

[١] غرر الحكم ، ح ٤٧٨٥ .[٢] تحف العقول ، ص ٢٢٣ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٨ ، ص ٦٣ ؛ ميزان الحكمة ، ج ١١ ، ص ٥٥١٤ .[٣] نهج البلاغة ، نامه ٦٩ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ١٢ ، ص ٢١٢ ؛ بحار الأنوار ، ج ٣٣ ، ص ٥٠٨ .[٤] عدّة الداعى ، ص ٢١٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧١ ، ص ٣٦٩ .