در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٣٣

تغيير و تنظيم رفتار ، تأكيد نموده است . روان شناسان مشهورى چون واتسون ، [١] پاولف [٢] و اسكينر ، [٣] چنين رويكردى دارند . بر اساس نظريه رفتارگرايى ، رويدادهاى بيرونى مى توانند تأثير بنيادى بر اين موضوع داشته باشند كه رفتار ، چگونه اتفاق مى افتد و چگونه به طور مؤثّر به سرانجام خود مى رسد . واتسون (١٩١٣ م ) اظهار داشت كه «رفتار قابل مشاهده» ، موضوع مناسب روان شناسى است و رويدادهاى محيطى و بيرونى ، كلّ رفتار را تنظيم مى كنند . [٤] فرض اصلى اسكينر نيز اين است كه رفتار ما را متغيّرهاى بيرون از ما ، ايجاد و هدايت مى كنند و در درون ما ، هيچ فرآيند يا شكلى از فعّاليت هاى درونى وجود ندارد كه رفتار ما را تعيين كند . اسكينر از «خودتنظيمى» صحبت مى كند ؛ اما منظور او از خودگردانى ، تنظيم رفتار به وسيله بعضى نيروهاى اسرارآميز در درون ما ـ كه «خود» ناميده شده است ـ ، نيست ؛ بلكه منظورش ، كنترل متغيّرهايى است كه رفتار را تعيين مى كنند . [٥] پس از شروع تحقيق در باره تغيير و تنظيم رفتار انسان ها در دهه ١٩٥٠ م ، هزاران پژوهش ، تأثير اصول و شيوه هاى به دست آمده از رويكرد رفتارى را در تغيير و تنظيم رفتارها تأييد كرده اند . از روش رفتارى ، در موارد فراوانى براى كمك به تغيير و تنظيم بخش وسيعى از رفتارها استفاده شده است . به عنوان مثال ، از شيوه هاى رفتارى براى ارتقاى سطح رفتارهاى مرتبط با سلامت همچون افزايش رفتارهاى سالم (ورزش ، تغذيه مناسب و ...) و كاهش رفتارهاى ناسالم (سيگار كشيدن ، اعتياد ، پرخورى و ...) استفاده گرديده است . همچنين افراد از شيوه هاى رفتارى به منظور اداره و تنظيم رفتارهاى خودشان بهره مى برند . [٦]