در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٠٦

از اين تعابير به خوبى دانسته مى شود كه اينها الگوهاى ناسالمى هستند و تأثير منفى در اعمال و رفتار ما خواهند گذاشت . وجه مشترك اين گونه افراد ، ضعف ايمان است. على عليه السلام مى فرمايد : النَّاسُ ثَلَاثَةٌ: فَعَالِمٌ رَبَّانِيٌّ، وَ مُتَعَلِّمٌ عَلَى سَبِيلِ نَجَاةٍ، وَ هَمَجٌ رَعَاعٌ أَتْبَاعُ كُلِّ نَاعِقٍ يَمِيلُونَ مَعَ كُلِّ رِيحٍ، لَمْ يَسْتَضِيئُوا بِنُورِ الْعِلْمِ وَ لَمْ يَلْجَئُوا إِلَى رُكْنٍ وَثِيق . [١] مردم ، سه گونه اند : دانشمند ربّانى ، دانشجوى راه نجات ، و بى سر و پاهاى پستى كه به دنبال هر بانگى روان اند ؛ از نور دانش ، پرتوى نگرفته و به ستونى استوار ، پناه نبرده اند . از نظر امام على عليه السلام ، جاهلان ، خود تكيه گاه محكمى ندارند . پس چگونه مى توان به آنها اعتماد كرد و از آن به عنوان الگوهاى زندگى بهره گرفت؟! الگوپردازى ناسالم ، آن طور كه در آيات و روايات بيان شده است ، نوعى وابستگى به شخص گم راه و اطاعت و پيروى از آن است . خداوند ، در قرآن ، از اين نوع تأسّى نهى كرده و مى فرمايد : «لَا تَتَّبِعُواْ أَهْوَآءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّواْ مِن قَبْلُ وَأَضَلُّواْ كَثِيرًا وَضَلُّواْ عَن سَوَآءِ السَّبِيلِ . [٢] و از پىِ هوس هاى گروهى كه پيش از اين ، گم راه گشتند و بسيارى از مردم را گم راه كردند و خود از راه راست ، منحرف شدند ، نرويد » . ٣ . مجرمان و گنهكاران . افراد ديگرى كه در آيات و روايات از آنها به الگوهاى ناسالم ياد شده ، مجرمان و گنهكاران است. خداوند در اين باره مى فرمايد : «وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ . [٣] و از راه ى افسادگران ، پيروى مكن » .