به ياد داشته باشيم كه تقويت حسّ اميدوارى و خوش بينى ، مى تواند بخشى از مشكلات عاطفى و روانى انسان هاى افسرده و بدبين و بى پناه دنياى معاصر را درمان كند . انسان عصر ما مخصوصاً در كشورهاى پيش رفته صنعتى ، با اين كه وضع زندگىِ او از هر جهت تأمين است و از انواع حمايت هاى اجتماعى (نظير بيمه) برخوردار است ، ولى ناپايدارى اوضاع اجتماعى ، اقتصادى و حوادث ناگوارى كه هر روز در گوشه و كنار جهان رخ مى دهد ، او را نسبت به آينده نگران كرده است. در جوامع مذهبى ، علاوه بر اين نوع نگرانى ها ، نگرانى به خاطر از دست دادن مقام و موقعيت معنوى و ترس از عذاب الهى در برابر گناهانى كه انجام داده ايم نيز افراد را نسبت به وضعيت آينده نگران مى سازد. افراد ، هر قدر وجدان ضعيفى داشته باشند ، باز در برابر گناهانى كه مرتكب شده اند ، ظلم هايى كه كرده اند ، بى وفايى ها ، پيمان شكنى ها ، خيانت ها ، دروغ ها و ديگر آلودگى هاى اخلاقى ، احساس گناه و شرمندگى مى كنند . انسان هر چه وجدان قوى تر داشته باشد ، اين احساس در او قوى تر است تا حدّى كه برخى افراد حتى نسبت به وقايعى كه در آينده ممكن است براى آنها اتّفاق بيفتد ، نگرانى وسواس مانندى دارند . البته آموزه هاى دينى هرگز به ما توصيه نمى كنند كه نسبت به كارهاى زشت و خلاف هايى كه در گذشته انجام داده ايم ، بى خيال باشيم و در صدد جبران آنها بر نياييم ؛ بلكه رويكرد دين در اين گونه موارد ، اين است كه حسّ اميد ، خوش بينى و توجّه به رحمت و غفران الهى را در افراد ، بيدار و آنان را تشويق كند تا اعمال زشت و ناپسند گذشته خود را با اعمال خوب و شايسته جبران كنند. در قرآن ، يأس و نااميدى از رحمت خدا در حدّ كفر دانسته شده و به افراد توصيه شده كه هرگز از رحمت خدا نااميد نشوند : «وَ لَا تَاْيْئسُواْ مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِنَّهُ لَا يَاْيْئسُ مِن رَّوْحِ اللَّهِ إِلَا الْقَوْمُ الْكَافِرُونَ . [١] از رحمت خدا نااميد نشويد ؛ زيرا جز گروه كافران ، كسى از رحمت خدا نااميد نمى گردد »

[١] غلبه بر نوسانات خلقى ، ص ٨١ ـ ٩٤ .[٢] احساس بهتر ، بهتر شدن، بهتر ماندن ، ص ٢٥٥ و ٢٥٦ .[٣] ر.ك : اميد زندگى .[٤] يوسف ، آيه ٨٧ .[٥] زمر ، آيه ٥٣ .[٦] فرقان ، آيه ٧٠ .[٧] الأمالى ، صدوق ، ص ٢٧٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧ ، ص ٢٨٧ .[٨] المحاسن ، ص ٢٦ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٥ ، ص ٢٣٢ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧ ، ص ٢٨٨ .[٩] الكافى ، ج ٢ ، ص ٧١ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١ ، ص ٩٧ .[١٠] ر.ك : رفتارهاى اجتماعى مطلوب ، فصل ١٢ و ١٣ .