در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢١٥
إِذَا رَأَيْتَ رَبَّكَ يُوَالِى عَلَيْكَ الْبَلَاءَ فَاشْكُرْهُ . [١] هر گاه ديدى خداوند ، بلايى را در زندگى ات روا داشت ، شكرگزار باش . از آنچه بيان شد ، اين دو نكته به دست مى آيد : ١. هر جا نعمتى وجود داشته باشد ، شكر آن واجب است. ٢. نعمت بودن يك چيز يا يك رويداد ، تا حدّ زيادى به تعبير و تفسير افراد از آن بستگى دارد. از نظر دينى و با توجّه به آيات و روايات ، هر چيزى مى تواند نعمت باشد و در نتيجه شكر مخصوص خود را مى طلبد.
ابعاد و مؤلّفه هاى شكر
شُبَّر ، سه بُعد يا مؤلفه براى شكر ، بيان كرده است .
١. بُعد شناختى
بعد شناختى شكر ، عبارت است از : شناخت نعمت ، نعمت دهنده و شناخت اين كه نعمت از سوى او داده شده است.
٢. بُعد عاطفى
بُعد عاطفى شكر ، همان شادى و سُرورى است كه با دريافت نعمت حاصل مى شود .
٣. بُعد رفتارى
بُعد رفتارى شكر ، عبارت است از : عمل و اقدام به چيزى كه مرضى و مطلوب مُنعِم است. اين عمل ، ممكن است توسط قلب ، زبان يا اعضاى ديگر انجام شود. [٢]
انواع شكر
در يك تقسيم بندى كلّى ، شكر بر دو گونه است: شكر در برابر نعمت هاى خدا و شكر در برابر خدمات ديگران.
[١] فرهنگ لاروس ، ج ٢ ، ص ٢٠٦١.[٢] تحف العقول ، ص ٤٨٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٨ ، ص ٣٧٤.[٣] غرر الحكم ، ح ٤٠٨٣ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ١٣٦ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٢ ، ص ٥٧٤ .[٤] اخلاق : ترجمه كتاب «الأخلاق» شبّر ، ص ٣٧٥ .