در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي
 
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص

در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٦٦

و گرفتارى هاست . او را بر بخشش هايش ـ كه از روى مهربانى است ـ و نعمت هاى فراگيرش سپاس مى گويم . تمام اين جمله ها بيانگر احسان هاى الهى اند . بيان اين احسان ها و آگاهى انسان از آن ، سبب تحريك عواطف انسان نسبت به خداوند مى شود و بذر علاقه و محبّت به او را در دل انسان مى كارد و پرورش مى دهد . آيات و روايات مربوط به احسان عاطفى و نقش آن در ايجاد دوستى ، بسيار فراوان است . [١] از مجموع آيات و احاديث ، استفاده مى شود كه احسان از هر نوع كه باشد ، در ايجاد و تقويت محبّت ، مفيد است .

٢ . آشنايى و شباهت

عامل ديگرى كه موجب دوستى مى شود ، آشنايى و شباهت است . معمولاً افرادى ، با هم دوست مى شوند كه مدّتى با هم نشست و برخاست كرده اند ؛ با هم بزرگ شده اند ، به يك مدرسه رفته اند ، با هم همكار بوده اند يا در وقايع اجتماعى مشابهى حضور داشته اند . در ضرب المثلى قديمى مى گويد : كبوتر با كبوتر ، باز با باز كند همجنس با همجنس پرواز . اين ضرب المثل ، اشاره به اين است كه ما با آدم هاى شبيه خودمان معاشرت مى كنيم و دوست مى شويم . اين حقيقت كه آدم ها بر مبناى خصوصيات و نگرش هاى مشابه شان جذب يكديگر مى شوند ، در تحقيقات تجربى به اثبات رسيده است . براى مثال ، در مطالعه اى معلوم شده كه دانشجويان افسرده ، ترجيح مى دادند با افسرده ها نشست و برخاست كنند و دانشجويان غير افسرده ، ترجيح مى دادند با دانشجويان شاد ، نشست و برخاست كنند و دوست شوند . [٢] همچنين ، نتايج تحقيقى نشان داد هم اتاقى هايى كه از آغاز شبيه به هم بوده اند ،


[١] كنز العمّال ، ج ٦ ، ص ٣٩١ .[٢] غرر الحكم ، ح ٥٥١٠ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٢٨٢ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٥ ، ص ٢٣٤٦ .[٣] غرر الحكم ، ح ٣٠٦ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٦٢ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٥ ، ص ٢٤٢٨ .[٤] عوالى اللآلى ، ج ١ ، ص ٢٩٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٧ ، ص ١٦٦ .[٥] الجامع الصغير ، ج ١ ، ص ٥١٨ ؛ كنز العمّال ، ج ٦ ، ص ١١١ .[٦] نحل ، آيه ١٤ .[٧] غرر الحكم ، ح ٤٨١٢ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٢٢٨ .[٨] تحف العقول ، ص ٤٥ ؛ مشكاة الأنوار ، ص ١٣٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٧ ، ص ١٤٨ .[٩] الكافى ، ج ٢ ، ص ٦٤٢ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٢ ، ص ٥٢ ؛ مشكاة الأنوار ، ص ١٤٤ .[١٠] انعام ، آيه ١٣٣ .[١١] التحقيق فى كلمات القرآن الكريم ، ج ٨ ، ص ١٨٦ .[١٢] غافر ، آيه ٧ .[١٣] الصحيفة السجّاديّة ، ص ٣٤٥ ؛ مصباح المتهجّد ، ص ٦٩٦ ؛ إقبال الأعمال ، ج ٢ ، ص ١٠٨ ؛ المصباح ، كفعمى ، ص ٢٤٩ .[١٤] جلوه هاى رحمت در نظام هستى ، ص ١٢ .[١٥] نهج البلاغة ، خطبه ٨٣ .[١٦] ر. ك : دوستى در قرآن و حديث ، ص ٨٠ ـ ٨٩ .[١٧] زمينه روان شناسى ، سانتراك ، ص ٣٩١ .[١٨] زمينه روان شناسى ، هيلگارد ، ص ٦٢١ .[١٩] همان ، ص ٦٢٠ و ٦٢١ .[٢٠] الأمالى ، صدوق ، ص ٢٠٩ ؛ كتاب من لايحضره الفقيه ، ج ٤ ، ص ٣٨٠ ؛ عوالى اللآلى ، ج ١ ، ص ٢٨٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ٢ ، ص ٢٦٥ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٧٠ .[٢١] علل الشرائع ، ج ٢ ، ص ٤٢٦ ؛ بحار الأنوار ، ج ٩٩ ، ص ٢٢٠ ؛ جامع أحاديث الشيعة ، ج ١٠ ، ص ٣٢ .[٢٢] الأمالى ، طوسى ، ص ٤١١ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٤ ص ٢٨١ .[٢٣] الأمالى ، طوسى ، ص ٥٩٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٤ ص ١٦٣ ؛ جامع أحاديث الشيعة ، ج ١٥ ، ص ٥١٥ .[٢٤] الأمالى ، صدوق ، ص ٢٠٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٦١ ، ص ٣١ ـ ٣٢ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٧٢ .[٢٥] اعراف ، آيه ١٧٢ .[٢٦] المحاسن ، ج ١ ، ص ٢٤١ ؛ علل الشرائع ، ج ١ ، ص ١١٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ٣ ، ص ٢٨٠ .[٢٧] تنبيه الخواطر ، ج ١ ، ص ٥٢ ؛ موسوعة العقائد الإسلامية ، ج ٣ ، ص ٢٨٢ .[٢٨] اين برداشت و تحليل جديدى است كه تفصيل و توضيح آن را به مجال ديگرى وا مى گذاريم .[٢٩] نهج البلاغة ، خطبه ١ ؛ بحار الأنوار ، ج ١١ ، ص ٦٠ .[٣٠] كنز الفوائد ، ص ١٩٤ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٧٠ .[٣١] غرر الحكم ، ح ٦٨٦٥ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٦ ، ص ٣٠١٠ .[٣٢] غرر الحكم ، ح ١٩٢٠ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٢١ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٦ ، ص ٣٠١٠ .[٣٣] غرر الحكم ، ح ٦٨٦٣ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٦ ، ص ٣٠١٠ .