اصل و قاعده در لغت تقريبا با يك معنا به كار رفته اند و آن ، عبارت است از : اساس و بنيان هر چيز . [١] در قرآن كريم نيز اصل ، به معناى ريشه و اساس به كار رفته است . خداوند در اين باره مى فرمايد : «أَلَمْ تَرَكَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً كَلِمَةً طَيِّبَةً مَثَلُ كَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُهَا ثَابِتٌ وَ فَرْعُهَا فِى السَّمَآءِ . [٢] آيا نديدى خدا چگونه مثل زده : سخنى پاك كه مانند درختى پاك است كه ريشه اش استوار و شاخه اش در آسمان است ؟ » . يعنى مَثَل سخن يا عقيده درست ، مانند درخت استوار و بى عيب است . در حوزه تعليم و تربيت و از جمله تنظيم رفتار نيز مى توان دسته اى از اصول اعتقادى و اخلاقى را كه زيرساخت نظرى اين بحث را تشكيل مى دهند ، بازشناسى كرد و سپس به افراد ، نشان داد كه چگونه مى توانند از آنها در تنظيم رفتار استفاده كنند . اصطلاحى كه در اين زمينه به كار مى رود ، «راهبرد» و «ساز و كار» است . در بحث تنظيم رفتار ، علاوه بر شناخت اصول ، آشنايى با راهبرد يا ساز و كار آن اصول نيز در تنظيم رفتار ، مهم است . بنا بر اين ، ساز و كار ، آن طور كه در اين نوشتار مورد نظر است ، بيشتر مربوط به كاربرد و جنبه هاى عملى است تا مباحث نظرى و به نظر مى رسد كه در ارتباط مستقيم با اصول باشد . در ادامه به بررسى اصول و قواعد تنظيم رفتار خواهيم پرداخت .

[١] لغت نامه دهخدا ، ذيل واژه «اصل » ؛ فرهنگ صبا ، ذيل واژه «قاعده» .[٢] ابراهيم ، آيه ٢٤ .