در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٣٧
فرآيند رفتارهاى اجتماعى مطلوب دارد ، از جايگاه ويژه اى در آيات و روايات برخوردار است. در آموزه هاى دينى ، اعتقاد بر اين است كه تشكر از ديگران ، تشكر از خداست. بنا بر اين ، كسى كه از ديگران تشكر نكند ، مانند اين است كه از خدا تشكر نكرده است . رسول خدا مى فرمايد : مَن لَم يَشكُرِ النَّاسَ ، لَم يَشكُرِ اللّه َ . [١] كسى كه از ديگران [ در برابر خدمات و نيكى هايشان ] تشكر نكند ، [ مانند اين است كه ]از خدا تشكر نكرده است. در روايتى از امام سجّاد عليه السلام است كه : خداوند در روز قيامت ، به بنده اش مى فرمايد : «آيا از فلان كس [ در برابر خدمات و نيكى هايش ] تشكر كردى؟» و او مى گويد : پروردگارا ! من از تو تشكر كردم. آن گاه خداوند مى فرمايد : «چون از او سپاس گزارى نكردى ، از من هم سپاس گزارى نكرده اى». آن گاه امام سجّاد عليه السلام مى فرمايد : أَشْكَرُكُمْ للّه ِِ أَشْكَرُكُمْ لِلنَّاسِ . [٢] شكرگزارترينِ شما در برابر خدا ، همان شكرگزارترين شما در برابر مردم است . امام رضا عليه السلام فرمود : مَنْ لَمْ يَشْكُرِ الْمُنْعِمَ مِنَ الْمَخْلُوقِينَ، لَمْ يَشْكُرِ اللّه َ ت . [٣] هر كه از مردم [ در قبال خوبى آنها ] تشكر نكند ، از خداىت تشكر نكرده است.
[١] مسند ابن حنبل ، ج ٢ ، ص ٢٥٨ ؛ سنن الترمذى ، ج ٣ ، ص ٢٢٨ ، ح ٢٠٢١ ؛ ميزان الحكمة ، ج ١٣ ، ص ٦٣٧٢ .[٢] الكافى ، ج ٢ ، ص ٩٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧١ ، ص ٣٨ .[٣] عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج ١ ، ص ٢٧ .