«وَ أَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُمْ . [١] كار آنان ، مشورت كردن است» . همچنين خداوند به رسول گرامى خود مى فرمايد: «وَشَاوِرْهُمْ فِى الْأَمْرِ . [٢] در [ انجام دادن ] امور ، با آنان (مؤمنان) مشورت كن » . پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّه اطهار عليهم السلام علاوه بر اين كه خود ، مشاور مردم بودند و پيوسته به راه نمايى مردم مى پرداختند ، با ديگران نيز مشورت مى كردند. مثلاً در بدر ، پيامبر صلى الله عليه و آله اين مسئله را كه مسلمانان بجنگند يا نه ، به مشورت گذاشت و بعد از آن كه رأى اكثريت به جنگيدن تعلّق گرفت ، تصميم به جنگ گرفت . همچنين در مورد محلّ استقرار لشكر ، نظر صاحب اين نظر ، پذيرفته شد كه مى گفت : گرچه اين محل به دشمن نزديك است ، ولى در كنار آب است . [٣] و يا در جنگ خندق به منظور محافظت از شهر ، نظر سلمان ـ كه حفر گودال در اطراف مدينه بود ـ پذيرفته شد و پيامبر صلى الله عليه و آله دستور فرمود تا در اطراف مدينه ، خندقى حفر كنند . [٤] نظاير اينها بسيارند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و ائمّه اطهار عليهم السلام در كارها با اصحابشان به مشورت مى پرداخته اند. امام رضا عليه السلام در باره سيره رسول خدا صلى الله عليه و آله مى فرمايد : اِنَّ رَسُولَ اللّه ِ صلى الله عليه و آله كَانَ يَسْتَشِيرُ أَصْحَابَهُ ثُمَّ يَعْزِمُ عَلَى مَا يُرِيدُ . [٥] رسول خدا ، پيوسته با اصحاب خود ، در كارها مشورت مى كرد و سپس براى انجام دادن آنها ، تصميم مى گرفت .

[١] شورا ، آيه ٣٨ .[٢] آل عمران ، آيه ١٥٩ .[٣] تاريخ الطبرى ، ج ٣ ، ص ٩٥٦ .[٤] همان ، ص ٩٦٠ .[٥] المحاسن ، ج ٢ ، ص ٦٠١ ، ح ٢١ ؛ وسائل الشيعة ، ج ٨ ، ص ٤٢٨ .