در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٤٧

٢ . نيازهاى ثانويه كه جنبه روان شناختى دارند . گرچه نيازهاى اوّليه ، قطعا اهمّيت بسيارى دارند ، در واقع ، نيازهاى ثانويه هستند كه بيشترين توجّه روان شناسان را به خود جلب كرده اند . در اين زمينه ٢٤ نياز را برشمرده است . در فهرستى كه او از نيازهاى روان شناختى انسان ارائه داده ، نياز به دوستى ، پيوندجويى ، مهرورزى و مهرطلبى ، جايگاه ويژه اى دارند . به نظر مورى ، نياز به دوستى ، مهرورزى و مهرطلبى ، زيربناى بخش عمده اى از رفتارهاى انسان را تشكيل مى دهد . [١] اريكسون ، در تبيين مراحل رشد روانى ـ اجتماعى ، از صميميت به عنوان يك مرحله مهم ياد كرده است . از نظر او ، افراد از سنّ نوجوانى به بعد ، روابط صميمى با ديگران را به شكل دوستى هاى نزديك ، برقرار مى كنند . افرادى كه نتوانند چنين رابطه صميمى را با ديگران داشته باشند ، دچار انزوا شده ، از نظر عاطفى با مشكلات جدّى مواجه خواهند شد . [٢] در نظام ارائه شده به وسيله مزلو [٣] نيز نياز به دوستى محبّت ، از اهمّيت ويژه اى برخوردار است . مزلو معتقد است كه وقتى نيازهاى فيزيولوژيك ، نسبتا خوب ارضا شوند ، آن گاه ، مجموعه جديدى از نيازها پديد مى آيند كه مى توانيم آنها را به طور كلّى ، جزء نيازهاى دوستى و محبّت ، طبقه بندى كنيم . از نظر مزلو ، محبّت ، شامل دوست داشتن و دوست داشته شدن مى شود . [٤] اين نياز ، فرد را در جهت ايجاد روابط محبّت آميز با ديگران ، سوق مى دهد . نكته اى كه بايد در اين جا تأكيد شود ، اين است كه ارضاى نياز به دوستى ، به سلامت و بهداشت روانى كمك مى كند ؛ امّا عدم ارضاى اين نياز ، موجب سازش نايافتگى در رفتار فرد مى گردد . [٥] عملاً همه روان شناسان بر ارضاى نياز به محبّت ، به عنوان يك اصل