در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٨٦

معنايش اين است كه خدا را دوست ندارد . پا به پاى افزايش محبّت خدا ، محبّت اهل بيت عليهم السلام نيز در دل انسان ، افزايش مى يابد . تقويت و نهادينه سازى رفتارهاى اخلاقى . محبّت خدا ، همچنين مى تواند در ايجاد و تقويت رفتارهاى اخلاقى و جامعه پسند ، نقش اساسى داشته باشد . براى مثال ، افرادى كه محبّت خدا سرلوحه زندگى آنهاست ، در تعامل با انسان هاى ديگر ، اهل وفا ، سخاوت ، راستگويى و امانت هستند . چنين افرادى هيچ گاه به كسى دروغ نمى گويند و خيانت نمى كنند . اوصافى از اين قبيل ، بالاترين هدف در تنظيم رفتار محسوب مى شود . امام صادق عليه السلام آثار رفتارى محبّت خدا را برشمرده ، مى افزايد : وَ الْمُحِبُّ أَخْلَصُ النَّاسِ سِرّاً للّه ِِ وَ أَصْدَقُهُمْ قَوْلاً وَ أَوْفَاهُمْ عَهْداً . [١] دوستدار خدا ، مخلص ترين بنده خدا و راستگوترينِ مردمان و وفادارترينِ آنها به پيمان است . در حديث «معراج» ، آثار و كاركردهاى محبّت خدا در تنظيم رفتار ، به صورت جامع بيان شده است . خداوند در اين حديث مى فرمايد : يَا أَحْمَدُ، لَيْسَ كُلُّ مَنْ قَالَ أُحِبُّ اللّه َ أَحَبَّنِى حَتَّى يَأْخُذَ قُوتاً وَ يَلْبَسَ دُوناً وَ يَنَامَ سُجُوداً وَ يُطِيلَ قِيَاماً وَ يَلْزَمَ صَمْتاً وَ يَتَوَكَّلَ عَلَىَّ وَ يَبْكِىَ كَثِيراً وَ يُقِلَّ ضِحْكاً وَ يُخَالِفَ هَوَاهُ وَ يَتَّخِذَ الْمَسْجِدَ بَيْتاً وَ الْعِلْمَ صَاحِباً وَ الزُّهْدَ جَلِيساً وَ الْعُلَمَاءَ أَحِبَّاءَ وَ الْفُقَرَاءَ رُفَقَاءَ وَ يَطْلُبَ رِضَاىَ وَ يَفِرَّ مِنَ الْعَاصِينَ فِرَاراً وَ يَشْغَلَ بِذِكْرِى اشْتِغَالاً وَ يُكْثِرَ التَّسْبِيحَ دَائِماً وَ يَكُونَ بِالْوَعْدِ صَادِقاً وَ بِالْعَهْدِ وَافِياً وَ يَكُونَ قَلْبُهُ طَاهِراً وَ فِى الصَّلَاةِ زَاكِياً وَ فِى الْفَرَائِضِ مُجْتَهِداً وَ فِيمَا عِنْدِى فِى الثَّوَابِ رَاغِباً وَ مِنْ عَذَابِى رَاهِباً وَ لِأَحِبَّائِى قَرِيناً وَ جَلِيساً . [٢] اى احمد! چنين نيست كه هر كه بگويد : «خدا را دوست دارم» ، مرا دوست داشته باشد ، مگر آن كه آثار آن در رفتارش ديده شود ، مانند اين كه به اندازه نيازش بخورد ، لباس كم بها و معمولى بپوشد ، [ پهلو از بستر تهى كند و ]تنها