در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٥٢
ساماندهى جامعه آرمانىِ انسانى دارد و نقطه مقابل آن ، عداوت و دشمنى است كه در روايات از آن به ضدّ دين و چيزى كه امنيت و رفاه اجتماعى را به نابودى مى كشاند ، ياد شده است . [١] خلاصه اين كه محبّت ، به طور كلّى و نياز دوستى با خدا ، به طور ويژه در زندگى انسان از اهمّيت برخوردار است . كلود ، [٢] يكى از روان شناسان غربى ، دوستى را مهم دانسته و در خصوص نياز انسان به دوستى با خدا مى گويد كه نياز دوستى با خدا ، يكى از نيازهاى اساسى و مهم انسان است . اين نياز ، در نهاد انسان به وديعه نهاده شده است . لذا انسان ها در طول تاريخ ، به رغم اختلاف هاى نژادى ، جغرافيايى و ... ، همواره در جستجوى خدا بوده اند و نوعى دين و اعتقاد به خداى جهان آفرين ، در ميان بشر وجود داشته است . [٣] تا اين جا به اين نتيجه رسيديم كه نياز به دوستى از نيازهاى مهم انسان است كه هم در گستره روابط انسانى ، و هم در ارتباط با خدا ، تبلور پيدا مى كند .
محور بودن دوستى با خدا
در حقيقت ما بيشتر از ارتباط با انسان هاى ديگر ، به دوستى و ارتباط با خدا نيازمنديم . محبوب حقيقى انسان ، خداست . در اصل ، هيچ كس و هيچ چيز جز خدا ، شايسته دوستى نيست . هر محبوب ديگرى ، از آن رو مى تواند محبوب انسان باشد كه جلوه اى از وجود و قدرت و لطف اوست . انسان هاى ديگر و امور دنيايى ، شايسته دوستى بى واسطه نيستند . خداوند ، دنيا را به بارانى تشبيه مى كند كه موجب رويش و رشد گياهان مى شود ، ولى سپس خزان مى رسد و همه آن زيبايى ها نابود مى شوند : «اعْلَمُواْ أَنَّمَا الْحَيَوةُ الدُّنْيَا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفَاخُر بَيْنَكُمْ وَ تَكَاثُرٌ فِى الْأَمْوَ لِ وَ الْأَوْلَادِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَعْجَبَ الْكُفَّارَ نَبَاتُهُ ثُمَّ يَهِيجُ فَتَرَاهُ مُصْفَرًّا ثُمَّ يَكُونُ حُطَامًا وَ فِى الْأَخِرَةِ عَذَابٌ شَدِيدٌ وَ مَغْفِرَةٌ مِّنَ اللَّهِ وَ رِضْوَ نٌ وَ مَا
[١] ر. ك : الجواهر السنيّة ، ص ١٩٣ ؛ مصادقة الإخوان ، ص ٣١ ، ٤١ ـ ٤٣ و ٥١ .[٢] . Cloud. H.[٣] توكّل به خدا ، ص ٧٥ .