در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٤٠٢

و نيز مى فرمايد : إِنَّ أَهْلَ التَّقْوَى أَيْسَرُ أَهْلِ الدُّنْيَا مَؤُونَةً . [١] تقواپيشگان ، كم خرج ترين مردم دنيا هستند.

ز ـ مخارج مشاركت اجتماعى

مخارج مشاركت اجتماعى ، به سرمايه و امكاناتى گفته مى شود كه فرد به صورت داوطلبانه در امور عام المنفعه ، مانند كمك به نيازمندان و ساختن مسجد و مدرسه ، هزينه مى كند. اين مخارج ، در الگوى رفتار اقتصادى فرد مسلمان ، بسيار مهم است. دليل اهمّيت اين مخارج در اسلام ، در درجه اوّل ، نقش سازنده آن در تحقّق عدالت اجتماعى - اقتصادى است. امير مؤمنان ، بهترين و كامل ترين انسان را فردى مى داند كه براى مردم ، سودمند باشد و بار هزينه هاى آنان را بر دوش كشد . [٢] ايشان ، در وصف شخص پرهيزگار نيز مى فرمايد : الْخَيْرُ مِنْهُ مَأْمُولٌ . [٣] به خير او ، اميد مى رود . شخص پرهيزگار ، خيرش به همه مى رسد و وقتى از او كمك خواسته شود ، بى دريغ ، به آن پاسخ مثبت مى دهد . [٤] اين تعبير ، نشان مى دهد كه تقوا ، روحيه مشاركت اجتماعى را افزايش مى دهد و باعث مى شود كه افراد ، بخشى از دارايى هاى خود را صرف امور عام المنفعه نمايند. انفاق و صدقه ، از محورى ترين آموزه هاى دينىِ مخارج مشاركت اجتماعى است. در آيات و روايات ، از افراط و تفريط در مصرف (چه براى تأمين نيازهاى شخصى ، و چه براى ديگران و مخارج مشاركت اجتماعى) نهى شده است. اگر شيوه