در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٨٠
لَا تَصْحَبُوا أَهْلَ الْبِدَعِ وَ لَا تُجَالِسُوهُمْ فَتَصِيرُوا عِنْدَ النَّاسِ كَوَاحِدٍ مِنْهُمْ . [١] با اهل بدعت [ كه چيزى را به خدا نسبت مى دهند و احكام خدا را تفسير به رأى مى كنند ] ، همنشينى نكنيد ؛ چون در نظر مردم ، يكى از آنها به حساب خواهيد آمد .
ب ـ دوستى سالم و تقويت رفتارهاى مطلوب
با توجّه به آنچه گذشت ، اهمّيت دوست و نقش انكارناپذير دوستى در شكل دهى شخصيت و رفتار فرد بر كسى پوشيده نيست . بنا بر اين ، بايد در انتخاب دوست ، دقّت داشته باشيم . امير مؤمنان ، در نامه اى به حارث همْدانى ، در ضمن توصيه هايى كه به او دارد ، در باره انتخاب دوست مى فرمايد : وَ احْذَرْ صَحَابَةَ مَنْ يَفِيلُ رَأْيُهُ وَ يُنْكَرُ عَمَلُهُ؛ فَإِنَّ الصَّاحِبَ مُعْتَبَرٌ بِصَاحِبِهِ . [٢] از همنشينى با آن كه رأيش سُست و كارش ناپسند است ، بپرهيز ، كه هر كس را از آن كه دوست اوست ، مى شناسند . انتخاب دوست بدون دقّت ، باعث پشيمانى خواهد شد ، بدين ترتيب كه مى تواند باعث درد سر و مشكلات بسيارى براى انسان باشد . در روايتى از امير مؤمنان عليه السلام نقل شده است كه فرمود : مَنِ اتَّخَذَ أَخا مِن غَيرِ اختِبَارٍ، أَلجَأَهُ الاضطِرَارُ إِلَى مُرَافَقَةِ الأَشرَارِ . [٣] هر كس بدون سنجش ، دوستى بگزيند ، مجبور خواهد شد كه با بَدان ، همراهى كند . يعنى اگر كسى بدون سنجش و دقت لازم ، دوستى را انتخاب كند ، مجبور خواهد شد كه دوستى اش را ادامه دهد ؛ يعنى در تنگنايى قرار مى گيرد و به خاطر حفظ آبرو ، دوستى اش را با او ادامه مى دهد . در روايات ، اهتمام فراوانى به انتخاب دوست و ملاك هايى كه بر اساس آن بايد دوستان برگزيده شوند ، شده است . يكى از جامع ترين
[١] الكافى ، ج ٢ ، ص ٣٧٥ و ٦٤٢ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٦ ، ص ٢٦٠ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٤ ، ص ٢٠١ .[٢] نهج البلاغة ، نامه ٦٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٣٣ ، ص ٥٠٨ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ٨ ، ص ٣٣٥ .[٣] غرر الحكم ، ح ٨٩٢٣ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٤٣٥ .