در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٤٥
مى كند تا در برخورد با مسائل ، رفتارى را از خود نشان دهد . چنانچه نگرش شخص نسبت به موضوعى مثبت باشد ، آماده است كه به آن نزديك شود و آن را انجام دهد و بر عكس ، اگر نگرش شخص نسبت به موضوعى منفى باشد ، سعى مى كند از آن دورى گزيند . اين الگوى سه وجهى نگرش ـ كه توسط روزنبرگ و هاولند (١٩٦٠ م ) مطرح شد ـ نقطه آغاز اكثر تحليل هاى معاصر قرار گرفته است . اين الگو ، سلسله مراتبى است و بر اساس آن ، شناخت و عاطفه و عمل ، سه عامل مرتبه اوّل به شمار مى آيند و نگرش ، تنها عامل مرتبه دوم را در تنظيم رفتار نشان مى دهد . در اين الگو ، با اين كه سه جزء به طور مجزّا تعريف مى شوند ، در سطح بالايى از انتزاع ، ساختار واحد نگرش را به وجود مى آورند . [١] روان شناسان ، توجّه خود را معطوف به اين نكته كرده اند كه نگرش ها مى توانند در تنظيم رفتار ، نقش داشته باشند . [٢] بسيارى از رفتارهاى روزمره مى توانند رفتارهايى تلقى شوند كه تحت تأثير نگرش قرار دارند . مطالعات زيادى ، پيوندهاى مفروض بين تنظيم رفتار (به عنوان متغير وابسته) و نگرش (به عنوان متغير مستقل) را قويا حمايت كرده اند . [٣] پژوهش ها نشان داده اند كه چگونه رفتارهاى ما از باورها و نگرش هايى كه در باره موضوعات داريم ، پيروى مى كنند . [٤]
نقش نگرش ها و باورهاى دينى در تنظيم رفتار
يكى از موضوعاتى كه در پيشينه تنظيم رفتار ، همواره مهم شمرده شده و مى شود ، بررسى نگرش مذهبى و تأثيرات احتمالى دين در تنظيم رفتار است . زمينه يابى هاى
[١] ر. ك : نگرش ها ، شخصيت و رفتار : ص ٤١ ـ ٤٢ .[٢] . Branch. M.N. Reactions of a Laboratory Behavioral Scientist to a think on metacontingencies and - cultural analysis Internet:http: //www.BFSR. org/BSI - ١٥ - ١/١٥ - ١ bran.[٣] . Self - Regulation: a brief Review, P:٢ - ٣.[٤] . Kitsantas,A and Zimmerman,B. Self - Regulation of motoric learning: a Strategic cycle view. Journal of Applied SportPsychology, ١٠, P:٢٢٠ - ٢٣٩.