در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٩٣

١ . هراس و اضطراب اجتماعى

اضطراب اجتماعى ، [١] هيجان ناخوشايندى است كه بر اثر نگرانى از ارزيابى ديگران ، ايجاد مى شود. اضطراب اجتماعى ، در واقع ، ناشى از اين است كه افراد مى ترسند به گونه اى رفتار كنند كه تحقير يا شرمنده شوند. افراد ، حتّى وقتى تنها هستند نيز ممكن است دچار اضطراب اجتماعى شوند ؛ يعنى گاهى پيش بينى و انتظار صرف از تعامل اجتماعى ، مى تواند اضطراب اجتماعى ايجاد كند. براى مثال ، آيا احساس خودتان را قبل از يك قرار مهم يايك مصاحبه يا سخنرانى ، به ياد مى آوريد؟ دلهره شما ، به اين علّت بوده است كه راجع به آن قرار مهم يا سخنرانى ، پيش بينى ها و انتظاراتى داشته ايد . وقتى اضطراب اجتماعى داريم ، كمتر احتمال دارد در جمع ، حاضر شويم و اگر هم حاضر شويم ، كمتر احتمال دارد كه صحبت كنيم و گاهى حتّى ممكن است دچار لكنت زبان شويم . [٢] مطالعات همه گيرشناختى (اِپيدمولوژيك) و اجتماعى ، شيوع كلّى اضطراب اجتماعى را تقريباً ٣ تا ١٣ درصد ، گزارش كرده اند. ارقام شيوع گزارش ، بسته به آستانه مورد استفاده براى تعيين پريشانى يا اختلال و تعداد انواع موقعيت هاى اجتماعى اى كه به طور اختصاصى بررسى شده اند ، ممكن است متفاوت باشد. در يك مطالعه ، ترس مفرط از صحبت كردن در حضور ديگران ، ٢٠ درصد گزارش شده است ؛ امّا تنها ٢ درصد ، داراى اختلال يا بيمارى بوده اند. در جمعيت كلّى ، بيشتر مبتلايان به هراس اجتماعى ، از صحبت كردن در جمع ، واهمه دارند ، در حالى كه تقريباً كمتر از نيمى از آنها از صحبت كردن با غريبه ها يا ملاقات با افراد ناآشنا مى ترسند. احتمال دارد افراد مبتلا به اضطراب اجتماعى ، به خاطر نگرانى هايى كه از حضور و نحوه ارزيابى ديگران دارند ، تقريباً هميشه نشانه هاى اضطراب ، مانند : تپش قلب ، لرزه ، تعريق ، اختلال گوارش ، اسهال ، تنش عضلانى ، سرخ شدن و... را