وسيله آن ، محفوظ بداريد . و نيز مى فرمايد : إِنَّ التَّقوَى فِى اليَومِ الحِرزُ وَ الجُنَّةُ . [١] همانا تقوا ، امروز ، پناهگاه و حفاظ است . از اين روايات ، استفاده مى شود كه تقوا ، نوعى دفاع در برابر تهديد و آسيب . و وسيله حفظ و نگهدارى نفس از آلوده شدن به گناه و معصيت است. امام على عليه السلام در سخن ديگرى مى فرمايد : بِالتَّقوَى قُرِنَتِ العِصمَةُ . [٢] با تقوا ، مصونيت از گناه ، حاصل مى شود. بر طبق اين نظريه كه از راه «نظام پردازشگرى اخبار انجام شده ، تقوا از دو زمينه عمده شناختى و عاطفى نشئت گرفته و در مرحله عمل به صورت نگهدارى از خود (صيانت نفس) تحقّق مى يابد. در ابتدا ، تقوا به صورت يك فعل نفسانى مطرح است. به مرور زمان و در اثر تمرين و ممارست ، به مَلَكه اى در وجود انسان تبديل مى گردد كه مى تواند پايگاه مهمّى براى تنظيم اعمال و رفتار آدمى گردد . به همين دليل ، در روايتى از على عليه السلام ، تقوا به مهار و پشتوانه حفاظتى تشبيه شده كه انسان را از آسيب هاى تُندروى و فساد ، مصون نگه مى دارد . [٣] تقوا به معناى دقيق كلمه ، با انجام دادن يا ترك يك سرى اعمال و رفتارهاى جوارحى و جوانحى مشخّص مى شود. افراد باتقوا ، در مقام عمل ، از گناه و معصيت ، پرهيز مى كنند ؛ از اين رو ، در برخى روايات آمده است : التَّقوَى اجتِنّاب . [٤] تقوا ، دورى گزيدن [ از گناهان ] است .

[١] همان جا .[٢] غرر الحكم ، ح ٤٣١٦ .[٣] ر. ك : نهج البلاغة ، خطبه ١٩١ .[٤] غرر الحكم ، ح ١٨٨ .