عَلَيْكُمْ بِتَقْوَى اللّه ِ؛ فَإِنَّهَا تَجْمَعُ الْخَيْرَ، وَ لَا خَيْرَ غَيْرُهَا، وَ يُدْرَكُ بِهَا مِنَ الْخَيْرِ مَا لَا يُدْرَكُ بِغَيْرِهَا مِنْ خَيْرِ الدُّنْيَا وَ الآخِرَة . [١] تقوا را از دست ندهيد ؛ چون جامع همه خوبى هاست و خوبى اى جُز تقوا وجود ندارد ، و خوبى هايى كه به واسطه تقوا حاصل مى شود ، در غير آن يافت نمى شود ، چه خير دنيا و چه خير آخرت. امام زين العابدين عليه السلام نيز فرموده است : شرافت و ارزش هر عملى ، به واسطه تقواست و فقط متّقين به سعادت و رستگارى نائل مى گردند. [٢]

٢ . فجور

فجور ، از مادّه «فجر» گرفته شده كه به معناى «شكافتن وسيع» است و از آن جا كه سپيده صبح ، پرده شب را مى شكافد ، به آن فجر گفته مى شود . فجور ، وقتى در مورد انسان به كار مى رود ، مراد اين است كه نفس با تأثيرپذيرى از شهوت و حاكميت جهل پرده حيا و ديانت را دريده و به زشتى ها و پليدى ها فرمان مى دهد. بنا بر اين ، شخص گناهكار و فاسق ، از اين رو «فاجر» گفته مى شود كه پرده حيا را دريده و از مسير حق ، خارج شده است.

درك آنچه جهت رفتار را تعيين مى كند

طى سال ها نظريه هاى بى شمارى گسترش يافته اند تا آنچه جهت رفتار را تعيين مى كند ، توضيح دهند. بر اساس ديدگاه جمع بسيارى از روان شناسان ، اين «نياز» است كه جهت رفتار را تعيين مى كند. بر اساس اين نظريه ، وقتى نيازى بر انگيخته شود ، فرد كما بيش و به طور خودكار به سوى رفتار خاصّى كشيده مى شود. طبعا هيچ معيارى جز ارضاى نياز مورد توجّه فرد نيست. نياز ، زمينه هاى مختلفى دارد و در همه اين زمينه ها ، آدمى نيازمند مصونيتى است كه او را در برابر فريبندگى هاى

[١] الأمالى ، طوسى ، ص ٢٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٧ ، ص ٣٨٦ .[٢] «شرفُ كلّ عملٍ بالتقوى ، و فاز من فاز من المتّقين» (تحف العقول ، ص ٢٣٢) .