مى شود. خداوند ، ارزش هر انسانى را به «حُسن عمل» او مربوط مى داند ، نه به كثرت و فزونىِ عمل وى. اين ، نشان مى دهد كه اسلام ، در همه جا بر كيفيت عمل تكيه مى كند ، نه بر كثرت و كمّيت آن. امام صادق عليه السلام در اين باره مى فرمايد : لَيْسَ يَعْنِى أَكْثَرَ عَمَلاً، وَ لَكِنْ أَصْوَبَكُمْ عَمَلاً، وَ إِنَّمَا الإِصَابَةُ خَشْيَةُ اللّه ِ، وَ النِّيَّةُ الصَّادِقَة . [١] خداوند ، كثرت عمل را نمى خواهد ؛ بلكه درستىِ عمل را مى خواهد ، و درستى عمل ، به آن است كه با خداترسى (تقوا) و نيّت پاك ، توأم باشد . پرسشى كه در اين جا ممكن است مطرح شود ، اين است كه در برخى آيات ، هدف خلقت انسان ، عمل صالح و نيكو (أحسن عملاً) معرّفى شده است ؛ ولى آيات ديگر ، امور ديگرى را بيان كرده اند . اين موارد ، چگونه قابل جمع اند؟ پاسخ ، اين است كه هدف ها در طول يكديگر و به صورت مرحله اى است ، چنان كه شُخم زدن زمين ، براى كِشت است ، و كِشت براى به دست آوردن گندم ، و گندم براى پختن نان ، و نان براى رفع نياز انسان. آيات قرآن نيز مراحلى را براى هدف خلقت انسان ، بيان كرده اند : الف ـ آفرينش ، براى آزمايش و شناخت اين است كه كدام يك از انسان ها نيكوكارترند : «لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلاً» . [٢] ب ـ آزمايش و شناخت ، براى جدا كردن خوبان از بدان است : «لِيَمِيزَ اللَّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ» [٣] . ج ـ جداكردن خوبان از بدان ، براى جزا و كيفرِ متناسب است : «لِتُجْزَى كُلُّ نَفْس بِمَا كَسَبَتْ» . [٤]

[١] تفسير نمونه ، ج ٩ ، ص ٢٧ .[٢] ملك ، آيه ٢ ؛ هود ، آيه ٧ .[٣] انفال ، آيه ٣٧ .[٤] جاثيه ، آيه ٢٢ .