در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٤٤
تأخير در ارضاست و مواردى بيشتر از آن را در بر مى گيرد . البته فرويد اغلب ، «سركوب» [١] را به جاى بازدارى به كار مى برد. سركوب از نظر فرويد ، فرآيند دور نگه داشتن امور بويژه تكانش هاى نهادىِ خطرناك و غيرقابل قبول از ضمير هشيار است ، كه معمولاً به صورت ناخودآگاه انجام مى شود ؛ ولى گاه سركوب ، هشيارانه و از روى اراده و آگاهى انجام مى شود كه در اين صورت ، مترادف بازدارى است و بر اساس يك سرى هنجارهاى پذيرفته شده اجتماعى صورت مى گيرد. [٢] از اين منظر ، تنظيم رفتار ، نتيجه نهايى كاركرد سازگارانه و ثمربخش «خود» است و افرادى كه خودِ ضعيفى دارند ، دچار مشكلاتى در تنظيم رفتار مى شوند . [٣]
نگرش ها و تنظيم رفتار
محققان همچنين اهمّيت عوامل تأثيرگذار ديگر بويژه نگرش ها [٤] را نيز در تنظيم رفتار دريافتند . بر حسب تعريف ، نگرش ، نظام بادوامى از ارزشيابى هاى مثبت يا منفى ، احساسات عاطفى و تمايل به عمل مخالف يا موافق نسبت به يك موضوع است . [٥] چنان كه مى بينيم ، نگرش ، مركّب از سه عنصر است : شناختى ، عاطفى (احساسى) و آمادگى براى عمل . جزء شناختى نگرش ، اطلاعات و آگاهى هايى هستند كه فرد در باره موضوع نگرش دارد . البته مهم ترين اين شناخت ها ، آنهايى هستند كه با نوعى ارزيابى مثبت يا منفى همراه باشند . جزء احساسى نگرش ، شامل احساساتى است كه موضوع نگرش را در شخص بر مى انگيزاند ؛ يعنى موضوع ممكن است خوشايند يا ناخوشايند باشد . جزء «آمادگى براى عمل» نيز فرد را آماده
[١] . repression.[٢] . perspectives on personality, P: ٣٣٢ - ٤٣٢.[٣] . httP://WWW.attitude factor. com/experime. htm.[٤] . Attitudes.[٥] نگرش و تغيير نگرش ، ص ٧ .