در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٤٢٠
شادى ، همواره و از هر راهى كه حاصل شود ، پسنديده و مطلوب نيست . فقط شادى هايى مطلوب اند و در دين ، تأييد شده اند كه در چارچوب شرع و سازگار و هماهنگ با اخلاق و ارزش هاى معنوى باشند . از اين رو ، امام على عليه السلام مى فرمايد : أَكثِرْ سُرورَك عَلى ما قدّمْتَ مِنَ الخَيرِ ، وَ حُزنكَ عَلَى مَا فَاتَ مِنهُ. [١] شادى تو ، بيشتر به خاطر كار خيرى باشد كه انجام داده اى و اندوهت بيشتر براى كار خيرى كه از دست داده اى . و نيز مى فرمايد : سُرُورُ المُؤمِنِ بِطَاعَةِ رَبِّهِ، وَ حُزنُهُ عَلَى ذَنبِهِ. [٢] شادى مؤمن ، آن گاه است كه پروردگارش را اطاعت كند و اندوهش آن گاه است كه گناه كند . اين روايات ، نشان مى دهند كه شادىِ مورد تأييد اسلام ، فقط شادى اى است كه در طريق خودسازى و خودشكوفايى باشد ؛ اما شادىِ ناشى از گناه ، هرگز مورد پسند اسلام نيست و نمى توان اين نوع شادى را عامل سعادت انسان دانست . امام صادق عليه السلام مى فرمايد : والسُّرُورُ فِى ثَلاَثِ خِصالٍ : فِى الوَفَاءِ وَ رِعَايَةِ الحُقُوقِ وَ النُّهوضِ فِى النَّوائِبِ . [٣] شادى در سه خصلت است : وفادارى ، رعايت حقوق ديگران و ايستادگى در برابر سختى هاى زندگى. بدين ترتيب ، افرادى كه تقوا ندارند ، شادى را در خارج از چارچوب شرع و در رفتارهايى چون: خوش گذرانى ، پيروى از هواى نفس ، قمار ، فحشا ، شرابخوارى و امثال آن ، جستجو مى كنند . بنا بر اين ، شادى ، مبتنى بر اهداف انسان در زندگى است . اگر كسى هدفش در
[١] غرر الحكم ، ح ٢٣٤٥ .[٢] همان ، ح ٥٥٩٤ .[٣] تحف العقول ، ص ٣٢٣ .