در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٤١٩
شمرده شود ، [١] ياد شده است . شادى ، به قدرى در زندگى مهم است كه امام على عليه السلام مى فرمايد : مَنْ قَلَّ سُرُورُهُ كَانَ فِى الْمَوْتِ رَاحَتُهُ . [٢] كسى كه شادى اش كم باشد ، آسايشش در مردن است . از اين روايات ، به طور تلويحى استفاده مى شود كه زندگى بدون شادى ، اصلاً زندگى نيست . در اين صورت ، مرگ ، بهتر از زندگى است . علاوه بر اين ، فردى كه زندگى اش بدون شادى است ، هر چند چون رشد مى كند و مى خورد و مى آشامد ، از نظر زيستى ، زنده است ، اما از نظر كاركردهاى روان شناختى ، مرده است و نمى توان او را به عنوان فردى سالم به حساب آورد . از نظر روان شناسى ، شادى ، داراى منابع بى شمارى است . تحقيقات علمى كه در سال هاى اخير در مورد شادى صورت گرفته ، آثار مثبت آن را بر ابعاد گوناگون زندگى انسان برملا ساخته اند . [٣] بر اساس همين يافته ها ، روان شناسان توصيه مى كنند كه خوشْ مشربى ، شوخ طبعى ، شادى ، طنز و خنده را در زندگى خود ، افزايش دهيم . برنامه سازان صدا و سيما با تمسّك به اين اظهارات ، سعى مى كنند برنامه هايى شاد ، توليد كنند . مردم و بويژه نسل جوان نيز به برنامه هاى شاد و رفتارهاى طنزآميز و لذّتبخش ، گرايش بيشترى دارند. حال بايد پرسيد كه: نظر اسلام در اين باره چيست؟ آيا شادى از نظر اسلام ، همواره يك هيجان مثبت و مطلوب است و بايد به آن بها داده شود ، يا در برخى موارد ، منفى و نامطلوب است و نياز به تنظيم و كنترل دارد؟ از يك سو ، وقايع بر انگيزاننده شادى ، متفاوت اند باشند و از سوى ديگر ، رويدادهايى كه موجب شادى مى شوند ، ممكن است با هنجارهاى دينى و اخلاقى ، سازگار يا ناسازگار باشند. با درنظر گرفتن اين دو نكته ، به اين نتيجه مى رسيم كه
[١] امام على عليه السلام : «أوقات السُرورِ خُلسةٌ» (غرر الحكم ، ح ١٠٨٤) .[٢] بحار الأنوار ، ج ٧٨ ، ص ١٢ ، ح ٧٠ .[٣] ر.ك : روان شناسى شادى .