در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٤٠٨
عشق) را تجربه كند ؛ ٢ . توانايى درك احساسات خود را دارا است ؛ ٣ . بر احساسات خود ، كنترل دارد ؛ ٤ . همراه با احساسات هيجان زا و ترغيب كننده ، خود را سرْزنده نگاه مى دارد ؛ ٥ . احساسات خود را بموقع ، در موقعيت و مكان مناسب و به فرد مناسب ، ابراز مى كند ؛ ٦ . وضعيت روحى و احساس ديگران را درك مى كند . [١] ماير [٢] و سالوى ، [٣] تنظيم هيجانى را يكى از مهم ترين نيازهاى اخلاقى عصر حاضر دانسته اند . [٤] منظور از تنظيم هيجانات ، به كار گيرى راهبردهايى براى ثابت نگاه داشتن سطح بهينه انگيزش است تا فرد بتواند به نحوى مثبت و مطلوب ، با رويدادهاى زندگى و نيز با ديگران ، تعامل برقرار كند . براى مثال ، وقتى كسى قبل از روبه رو شدن با يك موقعيت تكان دهنده (استرس زا) به خود مى گويد : «به زودى تمام خواهد شد» ، هيجانات خود را تنظيم مى كند . پژوهش ها نشان مى دهد كه به موازات رشد ، نه تنها گستره هيجانات افزايش مى يابد ؛ بلكه فرد در جهت تنظيم هيجانات خود نيز به توانايى هايى دست مى يابد و به اين منظور ، از راهبردهايى كمك مى گيرد . [٥] در رويكرد دينى ، تنظيم هيجانات ، به نحوى با عقلانيت ، اراده و هنجارهاى اخلاقى فرد در ارتباط است . از اين منظر ، تنظيم هيجانات ، گستره متنوّعى از لياقت ها و توانايى هايى را در بر مى گيرد كه در اثر تمرين و تجربه و كسب فضايل اخلاقى حاصل مى شود .
[١] . احساس برتر : چگونه احساسات خود را مهار كنيم ؟ ، ص ١٤ ـ ١٦ .[٢] . Mayer, J.[٣] . Salovey, P.[٤] . هوش هيجانى ، ص ١٩ .[٥] . نظريه ها در روان شناسى رشد ، ص ٤٧٨ .