اين تعريف ، بسيار كلّى و مبهم به نظر مى رسد . در تعريفى كوتاه و نسبتا ساده مى توان گفت : هيجان ، عبارت است از واكنش كلّى ، شديد و كوتاه ارگانيسم به يك موقعيت غيرمنتظره ، همراه با يك حالت عاطفى خوشايند يا ناخوشايند . {-٧-}

نقش و كاركرد هيجان ها و ضرورت تنظيم آنها

هيجان ها ، بخش مهم سازمان روانى انسان را تشكيل مى دهند . در آيات و روايات ، هيجان ها از بزرگ ترين نعمت هاى الهى برشمرده شده اند . [٢] سلامت روانى و عقلانى افراد ، تا حدّ بسيارى به سلامت هيجانى آنها وابسته است . جلوه هاى هيجانى ، نقش هاى متفاوتى ايفا مى كنند . يكى از كاركردهاى مهم هيجان ها ، برقرارى ارتباط و تعامل با ديگران است . [٣] شواهد نشان مى دهند افرادى كه در ابراز احساسات خود ، قوى و نيرومند هستند ، از موفقيت بيشترى برخوردارند . لازاروس ، [٤] به اهمّيت و نقش هيجانات در تعامل ميانْ فردى اشاره نموده و معتقد است كه روابط ما با ديگران ، در صورتى كارآمد و مفيد است كه بتوانيم عواطف و احساسات خود را به صورت سالم و مثبت ، ابراز كنيم . [٥] افرادى كه در تنظيم ، كنترل و ابراز احساسات خود ، قوى و چيره دست هستند ، در تمام جنبه هاى زندگى خود ، از توفيق بيشترى برخوردارند . بنا بر اين ، تنظيم و كنترل احساسات و هيجانات ، از ابعاد مهم زندگى انسان به شمار مى رود . گيل ليندن فيلد ، [٦] توانايى در تنظيم هيجان ها را يكى از نشانه هاى انسان كامل برشمرده و معتقد است كه انسان نمونه كامل ، داراى ويژگى هاى زير است : ١ . قادر است طيف كاملى از احساسات (از يأس عميق و خشم گرفته تا شادى و

[١] . روان شناسى عمومى ، ص ١٩٧ .[٢] . ر. ك : قرآن و روان شناسى ، ص ٩٦ ـ ١٧٥ .[٣] . هوش عاطفى هنر برقرارى روابط ، ص ٥٦ ـ ٦١ .[٤] . Lazarus, R.[٥] . Lazarus, R. Cognition and motivation in emotion. American psgchologist, ٤٦, P: ٣٥٢ - ٣٦٧.[٦] . Gael Linden field.