در آموزه هاى اسلامى ، توصيه شده است كه «گوش شنوا» ، داشته باشيد و امام على عليه السلام در تعريف آن مى گويد : أَلَا إِنَّ أَسْمَعَ الأَسْمَاعِ مَا وَعَى التَّذْكِيرَ وَ قَبِلَهُ . [١] بدانيد كه شنواترينِ گوش ها ، گوشى است كه اندرز را بشنود و آن را بپذيرد . گوش شنوا داشتن ، در احاديث ، يك ارزش مثبت دانسته شده است. بنا بر اين ، وظيفه و كاركرد اصلى گوش ، اين است كه شنواى پند و اندرز باشد و وقتى به اين وظيفه عمل نمى كند و به لهو و لعب مشغول مى شود ، به معناى اين است كه دچار اختلال كاركردى شده است.

اهمّيت تنظيم رفتار شنيدارى

به همان اندازه كه تنظيم بازدارى و (كنترل) نگاه ، در سلامت و بهداشت روانى انسان مهم است ، تنظيم و مراقبت از رفتار شنيدارى نيز اهمّيت دارد ؛ بويژه اين كه رفتار شنيدارى نيز در برخى موارد ، مى تواند كاركرد جنسى داشته باشد ؛ مانند گوش دادن به موسيقى مبتذل و مهيّج و شنيدن داستان هايى با محتواى جنسى. افرادى كه مسائل اخلاقى را رعايت نمى كنند و به هر صدايى گوش مى دهند ، در معرض انواع انحرافات اخلاقى هستند . اينها همان غافلانى هستند كه وقتى در قيامت به اشتباه خود پى ببرند ، مى گويند : «لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِى أَصْحَابِ السَّعِيرِ . [٢] اگر مى شنيديم ، يا مى انديشيديم ، در زمره دوزخيان نبوديم » . توجّه به اين پيامد دردناك ، نشان دهنده اهمّيت و ضرورت تنظيم و هدايت رفتار شنيدارى است. پس بايد هر چه زودتر ، چاره اى بينديشيم و گوش هايمان را طورى عادت دهيم كه فقط به پند و اندرز و نصايح اخلاقى علاقه مند باشد و از شنيدنى هاى تحريك كننده و هر سخنى كه غيبت و لهو و لعب محسوب مى شود ، جدّا پرهيز نماييم. امام على عليه السلام مى فرمايد:

[١] اسرا ، آيه ٣٦ .[٢] نهج البلاغة ، خطبه ١٠٥ .[٣] ملك ، آيه ١١ .[٤] تفسير نور الثقلين ، ج ١ ، ص ٥٦٤ .[٥] الاختصاص ، ص ٢٢٥ .[٦] الخصال ، ص ٥٦٦ .[٧] رسالة الحقوق ، امام سجّاد عليه السلام .