در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٣٤٥
الكَرِيمُ مَن بَدَأَ بِإِحسَانِهِ . [١] كريم ، كسى است كه در كرامت كردن ، پيشى مى گيرد . شايد به خاطر همين ويژگى است كه در روايتى از على عليه السلام ، كرامت به بخشش و جود ، تعريف شده است . امام عليه السلام مى فرمايد : الكَرَمُ بَذلُ الجُودِ . [٢] كرامت ، جود و بخشش است . ـ گذشت . يكى ديگر از آثار حسّ خودْارزشمندى و ويژگى هاى انسان با كرامت نفس ، عفو و بخشش است . آنان ، بدى را با نيكى پاسخ مى دهند و هنگامى كه قدرت مى يابند ، از سرِ تقصير ديگران در مى گذرند . در روايات متعدّد به اين موضوع ، اشاره شده است . امام على عليه السلام مى فرمايد : الكَرَمُ احتِمَالُ الجَرِيرَةِ . [٣] كرامت نفس به تحمُّل تقصير و گناه است . يعنى از خصوصيات انسان با كرامت نفس ، تحملّ كردن گناه و تقصير ديگران و انتقام نگرفتن از آنهاست . در روايتى ديگر از حضرت ، آمده است : المُبَادَرَةُ إِلَى العَفوِ مِن أَخلَاقِ الكِرَامِ، المُبَادَرَةُ إِلَى الانتِقَامِ مِن شِيَمِ اللِّئَامِ . [٤] شتاب در گذشت ، از خصلت هاى افراد با كرامت نفس است ، و شتاب در انتقام گيرى ، از خصلت هاى فرومايگان است . ويژگى هاى ديگرى نيز براى انسان با كرامت نفس ، در روايات بيان شده است كه
[١] غرر الحكم ، ح ٩٧٩ ؛ ميزان الحكمة ، ج ١١ ، ص ٥١٥٠ .[٢] غرر الحكم ، ح ١٧٦١ ؛ ميزان الحكمة ، ج ١١ ، ص ٥١٤٦ .[٣] غرر الحكم ، ح ٩٦٤ ؛ ميزان الحكمة ، ج ١١ ، ص ٥١٤٦ .[٤] غرر الحكم ، ح ١٥٦٦ و ١٥٦٧ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٢٧ ؛ ميزان الحكمة ، ج ١١ ، ص ٥١٥٢ .