در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٣٢٧
كرامت ، در قرآن
ماده «كرامت» ، در قرآن ، فراوان به كار رفته است . در نخستين آياتى كه بر پيامبر صلى الله عليه و آله نازل شده ، از خداوند با لفظ «اكرم» ياد شده است . [١] در برخى موارد ، خداوند با صفت كريم ، [٢] كِرام [٣] و يا اِكرام [٤] توصيف شده است . همچنين ، پاداشى كه به بندگان نيكوكار داده مى شود ، همراه با صفت كريم آمده است . [٥] قرآن از پيامبران با صفت «كرام» ، به معناى بزرگوار و ارجمند ، ياد مى كند . [٦] همچنين جبرئيل عليه السلام [٧] فرشتگان ديگر ، [٨] قرآن [٩] و كتاب هاى آسمانى ، [١٠] همه با اين اوصاف آمده اند . قرآن ، تقوا را ملاك و معيار كرامت دانسته و منزلت انسان را در ارتباط با تقوا مى داند . [١١] نيز در برخى آيات ، بهشت را جايگاه تكريم دانسته [١٢] و نعمت هاى دنيا را كريم و نشانه تكريم انسان بر مى شمارد . [١٣] بنا بر اين ، كاربرد مفهوم كرامت در قرآن بسيار وسيع است ، به گونه اى كه هم در مورد خدا و هم در مورد ملائكه ، انبيا و انسان هاى ديگر به كار مى رود .
[١] . « اقْرَأْ وَ رَبُّكَ الْأَكْرَمُ * الَّذِى عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الْاءِنسَـنَ مَا لَمْ يَعْلَمْ » (علق ، آيه ٣ ـ ٥ ) .[٢] . «فَتَعَــلَى اللَّهُ الْمَلِكُ الْحَقُّ لَا إِلَـهَ إِلَا هُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْكَرِيمِ » (مؤمنون ، آيه ١١٦ ) .[٣] . «تَبَـرَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِى الْجَلَـلِ وَ الْاءِكْرَامِ » (الرحمن ، آيه ٧٨ ) .[٤] . «يَـأَيُّهَا الْاءِنسَـنُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ» (انفطار ، آيه ٦) .[٥] . «فَبَشِّرْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَ أَجْرٍ كَرِيمٍ» {/Q} (يس، آيه ١١) ؛ «وَ لَهُو أَجْرٌ كَرِيمٌ {Q} » (حديد ، آيه ١١) .[٦] «كِرَامِم بَرَرَةٍ» (عبس ، آيه ١٦) .[٧] . «إِنَّهُو لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ» (تكوير ، آيه ١٩) .[٨] . «كِرَامًا كَـتِبِينَ» (انفطار ، آيه ١١) .[٩] . «إِنَّهُو لَقُرْءَانٌ كَرِيمٌ»(واقعه ، آيه ٧٧) .[١٠] . «فِى صُحُفٍ مُّكَرَّمَةٍ» (عبس ، آيه ١٣) .[١١] . «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَـلـكُمْ» (حجرات ، آيه ١٣) .[١٢] . «أُوْلَـلـءِكَ فِى جَنَّـتٍ مُّكْرَمُونَ» (معارج ، آيه ٣٥) .[١٣] . «أَوَ لَمْ يَرَوْاْ إِلَى الْأَرْضِ كَمْ أَمنبَتْنَا فِيهَا مِن كُلِّ زَوْجٍ كَرِيمٍ» (شعرا ، آيه ٧) و «وَ لَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِى ءَادَمَ وَحَمَلْنَـهُمْ فِى الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ»(اسرا ، آيه ٧٠) .