در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٩٠
دارد ، موجب شده كه گاهى اين اصطلاحات و مفاهيم به جاى يكديگر ، مورد استفاده قرار گيرند. پراكندگى مباحث در منابع مختلف ، بر ميزان ابهام آن افزوده است . در اين قسمت ، سعى مى شود با طرح توصيفى ابعاد مربوط به تأثير حضور ديگران ، مواردى كه به طور مثبت و سازنده به تنظيم رفتار كمك مى كند ، آورده شود .
جنبه هايى از تأثير حضور ديگران در رفتار
تأثير حضور ديگران ، از دهه پايانى قرن نوزدهم تاكنون ، يكى از محورهاى اصلى پژوهش هاى روان شناسى اجتماعى به شمار مى رفته است. در ابتدا ، محقّقان به نقش عوامل موقعيتى روى آوردند ؛ امّا به مرور ، عوامل فردى نيز در جريان تبيين هاى رفتار اجتماعى پذيرفته شده در تمام اين تحقيقات ، پژوهشگران در يافتند كه رفتار فرد در حضور جمع وجايى كه ديگران او را مى بينند ، با رفتار وى در خلوت ، عمدتاً متفاوت است. حضور ديگران ، به طور كلّى ، دو نوع تأثير روى رفتار فرد مى تواند داشته باشد:
الف ـ تسهيل و بهبود كيفيت رفتار
در بسيارى موارد ، حضور ديگران باعث تقويت و افزايش رفتار مى شود. روان شناسان در تحقيقات خود ، متوجّه شدند كه مردم ، تكاليف انفرادى گوناگون را در حضور ديگران بهتر انجام مى دهند. يكى از نخستين مطالعات مربوط به تأثير مثبت حضور ديگران بر رفتار ، توسّط نرمان تر يپلت در سال ١٨٩٨ م ، انجام شد . وى در تحقيق خود ، كارآيى و نحوه عملكرد دوچرخه سوارانى را كه به تنهايى مسابقه دادند ، با دوچرخه سوارانى مقايسه كرد كه گروهى و در حضور ديگران مسابقه مى دادند . نتايج نشان داد كه عملكرد دوچرخه سواران ، در حضور ديگران بيست درصد افزايش مى يابد. اين پديده را «آسان سازى اجتماعى» مى نامند كه بر طبق آن ، حضور ديگران ، آشكارا باعث افزايش و تقويت رفتار مى شود. براى مثال ، ممكن است كارى را كه فرد به تنهايى در يك ساعت انجام مى دهد ، در حضور ديگران ، در نيم ساعت انجام دهد.