در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٩
الف ـ رهيافت فيزيولوژيك
فرضيه اى كه تفكرات و تحقيق اوّليه در تنظيم رفتار را هدايت كرد ، اين گونه بود كه جنبه هاى فيزيولوژيك در تنظيم رفتار ، نقش اساسى دارند . در نتيجه محققانى كه به تغيير و تنظيم رفتار توجّه داشتند ، بر كاركردهاى اساسى فيزيولوژيك متمركز شدند . براى نمونه ، دمپسى [١] (١٩٥١ م ) در باره خويشتندارى و تنظيم رفتار ، معتقد است : از وقتى نوزاد متولد مى شود ، يك بخش از سيستم عصبى او از بقيه بخش ها متمايز شده و وظيفه تنظيم و كنترل رفتار را بر عهده مى گيرد. اين بخش ، در ابتدا محدود است ؛ ولى در فرآيند رشد ، از حوزه عمل بسيار قوى اى برخوردار مى شود. [٢] ديگران نيز معتقدند كه در همه موجودات زنده ، يك عامل فيزيولوژيك براى تنظيم رفتار وجود دارد كه از آن به «اصل خودتنظيمى» [٣] نيز تعبير مى شود. اعمال پيچيده سوخت و ساز بدن ، فرآيندهاى تنفس ، ضربان قلب و گوارش ، التيام خودبه خود زخم در موجودات زنده و يا عمليات تلفيقى جهت هماهنگ و يك پارچه نمودن فعاليت هاى متنوّع در فرآيند رشد جسمى ، نمونه هايى از اين قبيل اند. والتر كانن [٤] (١٩٣٢ م ) ، تنظيم محيط داخلى بدن را «تعادل حياتى» [٥] نام نهاد. تعادل حياتى ، تمام دستگاه هاى درون ارگانيزمى را كه به طور هماهنگ در جهت برانگيختن ، نگه داشتن و خاتمه دادن به رفتار ، عمل مى كنند ، شامل مى شود. مراكز مغزى (هيپوتالاموس ، [٦] دستگاه لمبيك [٧] و ... ) ، دستگاه درون ريز (هورمون ها) و اندام هاى بدن (معده ، كبد ، قلب و...) ، سه مكانيزم تنظيم كننده درون ارگانيزمى
[١] . Dempsey, E.[٢] . Dempsey, E. (١٩٥١). Homeostasis. In S.S Stevens, Hand Book of experimental psychology, P: ٢٠٩ - ٢٣٥ New York: John Wiley[٣] . Self - regulation.[٤] . Walter, B.Canon.[٥] . homeostasis.[٦] . hypothalamus.[٧] . Limbic system.