او كسى است كه دريا را مسخّر شما ساخت تا از آن ، گوشت تازه بخوريد و وسايل زينتى براى پوشيدن از آن برگيريد ، و كشتى ها را شكافنده [ سينه ]آب ها مى بينى و تا به تجارت بپردازيد و از فضل خدا بهره مند شويد و شايد شكر نعمت هاى او را به جا آوريد » . در اين آيه به احسان هاى مادّى و نعمت هايى كه خداوند در اختيار انسان قرار داده ، اشاره شده است . ب ـ احسان عاطفى . احسان عاطفى ، شامل ابراز همدردى ، توجّه ، علاقه ، تواضع ، مدارا ، گذشت و نرم خويى و خوش رفتارى است . اين نوع احسان نيز موجب دوستى و صميميت در فرد مى شود . على عليه السلام مى فرمايد : حُسنُ الصُّحبَةِ يُزِيدُ فِى مَحَبَّةِ القُلُوبِ . [١] خوش رفتارى بر محبّت دل ها مى افزايد . رسول خدا مى فرمايد : حُسْنُ الْخُلُقِ يُثْبِتُ الْمَوَدَّةَ . [٢] خوش خويى ، دوستى را استوار مى كند . يكى از اعراب قبيله بنى تميم ، نزد پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفتد : مرا سفارشى كن . از جمله سفارش هاى ايشان به او اين بود : «با مردم ، اظهار دوستى و همدردى كن تا دوستت بدارند» . [٣] احسان عاطفى ، به شيوه هاى مختلفى صورت مى گيرد . اين نوع احسان ، موجب افزايش احساس با ارزش بودن ، لياقت و حمايت عاطفى در فرد مى شود . بخش قابل توجّهى از احسان هاى خدا ، از نوع احسان هاى عاطفى است . احسان عاطفى خداوند با اصطلاحاتى چون «رحمت» و «رأفت» بيان شده است :

[١] غرر الحكم ، ح ٤٨١٢ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٢٢٨ .[٢] تحف العقول ، ص ٤٥ ؛ مشكاة الأنوار ، ص ١٣٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٧ ، ص ١٤٨ .[٣] الكافى ، ج ٢ ، ص ٦٤٢ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٢ ، ص ٥٢ ؛ مشكاة الأنوار ، ص ١٤٤ .