امام صادق عليه السلام نيز فرمود : اشْكُرْ مَنْ أَنْعَمَ عَلَيْكَ . [١] از كسى كه به تو نعمت ( نيكى و احسان ) رسانده ، تشكر كن. در برخى روايات ، تصريح شده كه از چه كسانى بايد تشكر كنيم و بيان شده كه تشكر از پدر ، مادر ، معلم و هر كسى كه به نحوى براى انسان خدمتى انجام داده است ، لازم است. امام رضا عليه السلام مى فرمايد : فَمَنْ لَمْ يَشْكُرْ وَالِدَيْهِ لَمْ يَشْكُرِ اللّه َ . [٢] كسى كه از پدر و مادرش تشكر نكند ، از خدا تشكر نكرده است. در سيره عملى پيامبر صلى الله عليه و آله و امامان معصوم عليهم السلام ، موارد بسيارى ديده مى شود كه آنها از افراد نيكوكار ، قدردانى و تشكر كرده اند. [٣]

ب ـ تشكر از ديگران

كاركردهاى روان شناختى تشكر از ديگران

تشكر از ديگران به لحاظ روان شناختى ، دو كاركرد عمده مى تواند داشته باشد:

١ . تشكر ، به عنوان نظام پاداش

يكى از كاركردهاى تشكر ، اين است كه نسبت به رفتارهاى انجام شده ، نقش پاداش را بازى مى كند. در زندگى ما ، چيزهايى كه نقش پاداش را بازى مى كنند ، فراوان اند. دو نمونه از رايج ترين آنها ، «پول» و «تحسين كردن» است . احتمالاً پول به اين دليل ، پاداش محسوب مى شود كه در مقابل انجام كارى يا ارائه خدمتى به افراد داده مى شود. از نظر روان شناسى ، تمجيد و تحسين نيز مى تواند به عنوان پاداش در نظر گرفته شود. تشكر نيز از اين قبيل است. امام على عليه السلام مى فرمايد :

[١] الكافى ، ج٢ ، ص٩٤ ؛ تحف العقول ، ص٣٥٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ١٣ ، ص ٣٦٠ .[٢] الخصال ، ص ١٥٦ ؛ عيون أخبار الرضا عليه السلام ، ج ٢ ، ص ٢٣٤ ؛ وسائل الشيعة ، ج ٩ ، ص ٢٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٤، ص ٦٨ .[٣] ر . ك : بيست و پنج اصل از اصول اخلاقى امامان عليهم السلام ، ص ١٠٩ ـ ١١٦ .