٢ . احساس توانمندىِ روانى پس از مقايسه خود با افرادى كه در سطح پايين ترى قرار دارند ؛ بويژه از جهت مالى و امكانات رفاهى . ٣ . ادامه فعاليت هاى روزمرّه و استفاده درست و مناسب از نعمت ها . حضرت على عليه السلام نقش شكر را در كنترل توقعات و خواسته ها و احساس رضايت ، اين گونه بيان فرموده است : أَشْكَرُ النَّاسِ أَقْنَعُهُمْ، وَ أَكْفَرُهُمْ لِلنِّعَمِ أَجْشَعُهُم . [١] شكرگزارترينِ مردم ، قانع ترينِ آنهاست و ناسپاس ترينِ آنها نسبت به نعمت ها ، آزمندترينِ آنان است. اين روايت ، نشان مى دهد كه وقتى از شكر براى كنترل و مهار خواسته ها استفاده مى شود ، اقدامى مؤثر در تنظيم رفتار صورت مى گيرد . امام على عليه السلام در نامه خود به حارث همدانى مى فرمايد : وَ أَكْثِرْ أَنْ تَنْظُرَ إِلَى مَنْ فُضِّلْتَ عَلَيْهِ؛ فَإِنَّ ذَلِكَ مِنْ أَبْوَابِ الشُّكْرِ . [٢] به كسى كه بر او برترى داده شده اى [ و نسبت به او ، امكانات و موقعيت بهترى دارى ] ، بسيار بنگر ؛ زيرا اين كار ، يكى از راه هاى شكرگزارى است. به نظر مى رسد كه مقايسه خود با افراد سطح پايين تر ، از چنان تأثيرى قوى برخوردار است كه در واقع ، جنبه هايى از احساس نارضايتى از زندگى ، فزون خواهى و كاربرد بالقوّه آن در سطح رفتار را به طور معقول و منطقى ، جهت مى دهد . در مجموع ، شكر موجب مى شود انسان همواره به نعمت هايى كه خدا به او داده ، توجّه داشته باشد و هيچ گاه از ياد خدا غافل نشود. انسان اگر بداند كه هر آنچه دارد ، خدا به او عطا كرده ، همواره شكرگزار و مطيع اوامر و دستورات الهى خواهد بود. لازمه اين امر ، آن است كه رفتار ، احساس و تفكر فرد ، در چارچوب شرع و دستوراتى كه خدا تعيين كرده ، تنظيم شود.

[١] الإرشاد ، ج ١ ، ص ٣٠٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٧ ، ص ٤٢٢ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٦ ، ص ٢٨٢٤.[٢] نهج البلاغة ، نامه ٦٩ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٨٤ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٦ ، ص ٢٨٢٤ .