از آن جايى كه افراد ، شناخت كافى نسبت به خداى متعال ندارند ، اغلب اوقات ، شكر نعمت هاى او را به جا نمى آورند. امام سجّاد عليه السلام در اين باره مى فرمايد: الْحَمْدُ للّه ِِ الَّذِى لَوْ حَبَسَ عَنْ عِبَادِهِ مَعْرِفَةَ حَمْدِهِ عَلَى مَا أَبْلَاهُمْ مِنْ مِنَنِهِ الْمُتَتَابِعَةِ، وَ أَسْبَغَ عَلَيْهِمْ مِنْ نِعَمِهِ الْمُتَظَاهِرَةِ، لَتَصَرَّفُوا فِى مِنَنِهِ فَلَمْ يَحْمَدُوهُ، وَ تَوَسَّعُوا فِى رِزْقِهِ فَلَمْ يَشْكُرُوه . [١] ستايش ، خدايى را كه اگر در برابر آزمودن بندگانش با احسان هاى پياپى و نعمت هاى آشكارى كه فراوان به آنان عطا مى كند ، شناخت حمد خود را از آنها باز دارد ، از نعمت هايش بهره مى گيرند و ستايشش نمى كنند ، و از روزىِ او برخوردار مى شوند و سپاسش نمى گويند ! اين ، نشان دهنده كمال رحمت خداوند است كه با لطف خاصّ خود ، زمينه بهره مندى از نعمت ها را براى ما فراهم كرده است.

نعمت هاى فراموش شده

در زندگى ما ، نعمت هاى فراوانى وجود دارند كه تا وقتى در اختيار ما هستند و از آنها بهره منديم ، قدر آنها را نمى دانيم و زمانى به اهمّيت آنها پى مى بريم كه به رنج ناشى از نداشتن آنها مبتلا شويم. خداوند در آيات متعدّدى ، نعمت هايش را بر شمرده و به ما گوشزد كرده است كه شكر آنها را به جا آوريم. انسان از لحظه اى كه به دنيا مى آيد و حتى قبل از آن ، غرق در نعمت هاى الهى است و هر آنچه داريم ، در واقع از سوى اوست . خداوند در سوره نحل مى فرمايد : «وَاللَّهُ أَخْرَجَكُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَيْئا وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَـرَ وَ الْأَفْئدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ . [٢] خداوند ، شما را از شكم مادرانتان خارج كرد ، در حالى كه هيچ نمى دانستيد ، و به شما گوش و چشم و عقل عطا كرد تا شكر نعمت هاى او را به جا آوريد » .

[١] نهج البلاغة ، حكمت ٢٩٠ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٥ ، ص ٣٠٨ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٣ ، ص ٣٦٤ .[٢] غرر الحكم ، ح ٣٣٢٩ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٦ ، ص ٢٨١٦ .[٣] الصحيفة السجّاديّة ، ص ٢٣ و ٢٤ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٦ ، ص ٢٨١٤ .[٤] نحل ، آيه ٧٨.[٥] نحل ، آيه ١٤ .[٦] ابراهيم ، آيه ٣٤.[٧] الاُصول الستّة عشر ، ص ٥٧ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ٨ ، ص ٣٣٧ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٥ ، ص ٣٦٧ .