پس از آن كه پايه هاى نظرى اصل الگوپردازى روشن شد ، بهتر است به اين نكته اشاره شود كه انسان بر اساس چه ساز و كارى از الگوها تأثير مى پذيرد و الگوپردازى چگونه باعث تنظيم رفتار مى شود ؟ اسكينر ، ساز و كار تأثيرپذيرى از الگوها را در يك فرآيند سه مرحله اى تحليل نموده است . بر اساس اين تبيين ، ابتدا رفتار الگو مورد مشاهده قرار مى گيرد . بر اساس اين تبيين ، ابتدا رفتار الگو مورد مشاهده قرار مى گيرد . بعد مشاهده كننده ، اين رفتار را تقليد مى كند و در نهايت ، رفتار تقليدى تقويت مى شود . وقتى كه يادگيرى از اين طريق صورت پذيرفت ، به وسيله يكى از برنامه هاى تقويت ، حفظ مى شود . فوايد عملى الگوپردازى نيز توسط روان شناسان ، بيان شده است . معلوم شده كه الگوپردازى يا سرمشق گيرى ، چند نوع تأثير مختلف بر رفتار دارد ، از جمله اين كه از راه مشاهده الگوهايى كه براى انجام اعمال معيّنى تقويت مى شوند ، مى توان پاسخ هاى تازه اى به دست آورد . بنا بر اين ، يادگيرى رفتار ، از تقويت جانشينى ناشى مى شود . از سوى ديگر ، وقتى كه الگوى مورد مشاهده به جهت دادن يك پاسخ تنبيه مى شود ، از انجام گرفتن اين پاسخ توسّط مشاهده كننده ، بازدارى مى گردد . از آن جا كه انسان ها به طور دائم در معرض تجارب مختلف الگوپردازى قرار مى گيرند ، مى توان چنين نتيجه گرفت كه غالب اصول و قواعدى كه رفتار انسان را هدايت مى كنند ، هم در جهت انجام دادن يك رفتار و هم در جهت ترك يك رفتار ، از طريق فرآيند الگوپردازى به وجود مى آيند . [١]

[١] براى مطالعه بيشتر درباره آيات و روايات الگو ، ر . ك : دانش نامه ميزان الحكمة ، ج ٣ ، ص ٣٢٨ به بعد .