اين كه افراد ، همچنان به كارهاى خلاف مشغول اند ، اين است كه دل هايشان بيمار شده و چشم هايشان معيوب است . فقط انسان هاى سالم و به هنجار مى توانند با ديدن آيات و نشانه هاى قدرت خداوند ، از بدى به خوبى و از زشتى به زيبايى گذر كنند.

دنيا و دگرگونى هاى آن

در باره دنيا ، در آيات و روايات ، آموزه هاى فراوانى وجود دارد كه هر يك به نحوى با موضوع «عبرت» در ارتباط است . در ميان روايات دنيا ، آنچه ارتباط بيشترى با بحث ما دارد ، رواياتى هستند كه از دنيا به عنوان «موضوع گذر» و چيزى كه انديشه و تفكر در باره آن مى تواند انسان را از بدى به خوبى رهنمون شود ، ياد كرده اند . امام صادق عليه السلام مى فرمايد : اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْيَا، هَلْ بَقِىَ عَلَى أَحَدٍ أَوْ هَلْ [أَحَدٌ] فِيهَا بَاقٍ مِنَ الشَّرِيفِ وَ الْوَضِيعِ وَ الْغَنِىِّ وَ الْفَقِيرِ وَ الْوَلِىِّ وَ الْعَدُوِّ؟ فَكَذَلِكَ مَا لَمْ يَأْتِ مِنْهَا بِمَا مَضَى أَشْبَهُ مِنَ الْمَاءِ . [١] از گذشته دنيا عبرت بگير . آيا دنيا براى كسى باقى مانده است؟ يا آيا كسى از بلندپايگان و فرومايگان ، دولتمندان و مستمندان ، و دوستان و دشمنان ، در آن باقى مانده است ؟ همچنين اند آيندگان [ كه شما نيز جزئى از آنها هستيد ] ، با گذشتگان ، همانند [ پيوند امواج ] آب [ كه متصل اند و مسير يكسانى را طى خواهند كرد ] . امام على عليه السلام نيز مى فرمايد : أَبلَغُ نَاصِحٌ لَكَ الدُّنيَا لَو انتَصَحتَ بِمَا تُريكَ مِن تَغَايُرِ الحَالَاتِ وَ تُؤذِنُكَ بِهِ مِنَ البَينِ وَ الشَّتَاتِ . [٢] رساترين نصيحت كننده براى تو دنياست ، اگر از تغيير حالات آن ، عبرت بگيرى.

[١] . مصباح الشريعة ، ص ١١٣ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧١ ، ص ٣٢٥ .[٢] . غرر الحكم ، ح ٣٣٦٢ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ١٢٦ .