در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ١٨٠

در وصف خداوند بزرگ و نحوه گذر از پديده هاى طبيعت به عظمت او در دعاها آمده است : يَا مَنْ فِى الآفَاقِ آيَاتُهُ، يَا مَنْ فِى الآيَاتِ بُرْهَانُهُ، يَا مَنْ فِى الْمَمَاتِ قُدْرَتُهُ، يَا مَنْ فِى الْقُبُورِ عِبْرَتُه . [١] اى آن كه در كرانه ها نشانه هاى اوست ! اى آن كه در نشانه ها دليل اوست! اى آن كه در مُردن ، توانايى اوست! اى آن كه در قبرها عبرت هاى اوست! خداوند در جايى ديگر از قرآن مى فرمايد : « أَلَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يُزْجِى سَحَابًا ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَهُ ثُمَّ يَجْعَلُهُ رُكَامًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلَالِهِ وَ يُنَزِّلُ مِنَ السَّمَآءِ مِن جِبَالٍ فِيهَا مِن بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِهِ مَن يَشَآءُ وَ يَصْرِفُهُ عَن مَّن يَشَآءُ يَكَادُ سَنَا بَرْقِهِ يَذْهَبُ بِالْأَبْصَـرِ * يُقَلِّبُ اللَّهُ الَّيْلَ وَ النَّهَارَ إِنَّ فِى ذَ لِكَ لَعِبْرَةً لِّأُوْلِى الْأَبْصَـرِ . [٢] آيا نديدى كه خداوند ، ابرهايى را به آرامى مى رانَد ، سپس ميان آنها پيوند مى دهد و بعد آنها را متراكم مى سازد ، پس در اين حال ، دانه هاى باران را مى بينى كه از لابه لاى آنها خارج مى شوند و از آسمان ، دانه هاى تگرگ نازل مى كند ، و هر كس را بخواهد ، به وسيله آن زيان مى رساند و از هر كس بخواهد ، اين زيان را برطرف مى كند ؟ نزديك است درخشندگى برق آن [ ابرها ] ، چشم ها را ببرد . خداوند ، شب و روز را با هم جابه جا مى كند . در اين ، عبرتى است براى صاحبان بصيرت» . امام صادق عليه السلام مى فرمايد : فِى خَلْقِ هَذَا اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ مُعْتَبَرٌ . [٣] در آفرينش شب و روز ، عبرتى براى انسان هاست . اين كه به پديده ها و آفريده هاى جهان طبيعت و گردش شب و روز ، عبرت گفته