در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ١٧٤

گنهكاران

انسان با مطالعه سرگذشت گنهكاران و آگاهى از پيامدهاى رفتار ناشايست آنان ، به نوعى خودآگاهى مى رسد و تصميم مى گيرد تا راه آنان را بپنمايد ؛ چرا كه در غير اين صورت ، دچار همان گرفتارى و نتايج شوم خواهد شد . در قرآن ، آيات متعدّدى هست كه در آنها ، خداوند از امت ها و ملت هاى گذشته ياد مى كند و سرنوشت آنها را عبرت كسانى مى داند كه داراى عقل و شعورند. [١] امام على عليه السلام نمونه هاى شاخصى را در تاريخ ، معرّفى مى كند كه مطالعه و بررسى سرگذشت آنان ، بسيار آموزنده است . حضرت در يكى از خطبه هاى نهج البلاغة ، ابتدا به تقواى الهى سفارش مى كند و مى فرمايد : أُوصِيكُمْ عِبَادَ اللّه ِ بِتَقْوَى اللّه ِ الَّذِى أَلْبَسَكُمُ الرِّيَاشَ وَ أَسْبَغَ عَلَيْكُمُ الْمَعَاش . [٢] بندگان خدا! شما را توصيه مى كنم به رعايت تقوا از خدايى كه پوشاننده لباس ها بر شماست و لوازم زندگى تان را فراهم مى آورد . سپس از ناپايدارى دنيا سخن به ميان مى آورد و خاطرنشان مى كند كه قبل از شما افرادى زيادى زندگى مى كردند كه صاحب نام ، مقتدر و ثروتمند بودند و امروز از آنها خبرى نيست . تعبير امام ، بسيار زيبا و شنيدنى است : وَ إِنَّ لَكُمْ فِى الْقُرُونِ السَّالِفَةِ لَعِبْرَةً، أَيْنَ الْعَمَالِقَةُ وَ أَبْنَاءُ الْعَمَالِقَةِ؟ أَيْنَ الْفَرَاعِنَةُ وَ أَبْنَاءُ الْفَرَاعِنَةِ؟ أَيْنَ أَصْحَابُ مَدَائِنِ الرَّسِّ الَّذِينَ قَتَلُوا النَّبِيِّينَ وَ أَطْفَؤُوا سُنَنَ الْمُرْسَلِينَ وَ أَحْيَوْا سُنَنَ الْجَبَّارِينَ؟ أَيْنَ الَّذِينَ سَارُوا بِالْجُيُوشِ وَ هَزَمُوا بِالأُلُوفِ وَ عَسْكَرُوا الْعَسَاكِرَ وَ مَدَّنُوا الْمَدَائِن؟ [٣] براى شما در سرگذشت پيشينيان ، نمونه هاى خوبى است كه مى تواند آموزنده باشد . [ نيك بينديشيد كه ] عَمالقه (پادشاهان جبّار حجاز در عهد باستان) و فرزندان [ ستمكارِ ] آنان كجايند؟ فرعون ها[ ى خودكامه ] و نسل آنان