در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ١٦٨
براى شما در سرگذشت پيشينيان ، نمونه هاى خوبى است كه مى تواند آموزنده باشد . [ نيك بينديشيد كه] عَمالقه (پادشاهان جبّار حجاز در عهد باستان) و فرزندان عمالقه كجايند؟ فرعون هاى خودكامه و نسل آنان ، كجايند؟ سردمداران [ اقتدارگر و انحصارگرِ ] شهرهاى رَس ، كجايند ؛ همان كسانى كه پيامبران را كشتند و [ مشعل هاى پر فروغ آداب و ] سنن رسولان را خاموش كردند ؟ ... . اين گفته ها باعث مى شود فرد ، ديدگاه بازترى نسبت به وضعيت پيدا كند. در بازپردازى ادراكى ، هدف اين است كه ادراك فرد نسبت به پديده ها و رويدادها تغيير كند و اصلاح شود .
ب ـ بازپردازى معنايى
در بازپردازى معنايى ، رويدادها و پديده ها همانى هستند كه ادراك شده اند ؛ با اين تفاوت كه اين بار ، تعبير و تفسير تازه اى از آنها ارائه مى شود . هدف از اين تعبير و تفسير جديد ، دادن معنايى جديد به وضعيت مزبور است . بايد بدانيم كه معانى ، تفسيرها و تعبيرهايى كه به رفتار ديگران نسبت مى دهيم ، بيشتر از خود اين رفتارها بر ما و رفتارمان اثر مى گذارند . براى نمونه ، در همان حديثى كه از امام على عليه السلام بيان كرديم ، نحوه بيان حضرت ، موجب مى گردد تا افراد به نقش منفى خودسرى و ظلم پى ببرند.
ج ـ بازپردازى رفتارى
بازپردازى رفتارى ، سبب وا رهيدن شخص از احساسات ، هيجانات و رفتارهاى منفى و مخرّب خود مى گردد و او را در مقام رشد [١] و مصونيت از گناه [٢] قرار مى دهد . امام على عليه السلام مى فرمايد :
[١] . امام على عليه السلام : «الاعتبار يقود إلى الرشاد» (كنز الفوائد ، ص ٢٢٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٨ ، ص ٩٢ ؛ جامع أحاديث الشيعة ، ج ١٤ ، ص ٣١١).[٢] . امام على عليه السلام : «الاعتبار يثمر العصمة» (غرر الحكم ، ح ٨٧٩ ).