بررسى كردن است ؛ مطالعه عمق رويدادها و پديده هاست كه كاملاً آگاهانه انجام مى شود و در طى آن ، افراد به يك سلسله تعاليم كلّى ره نمون مى شوند كه مى تواند در بازپردازى و تنظيم رفتار ، نقشى يگانه داشته باشد.

مراحل و فرآيندهاى «گذار»

اين بخش به تعيين مراحل مختلف اصل گذار اختصاص دارد . با اندكى تأمل در آيات و روايات مى توان از لحاظ روان شناختى ، سه مرحله يا فرآيند براى اين اصل در نظر گرفت :

مرحله اوّل : فرارَوى (انتقال)

يكى از فرآيندهاى روان شناختى كه بيش از همه در اصل گذار اهمّيت دارد ، فرارَوى و انتقال است . فرارَوى و انتقال مى تواند به صورت شناختى و پردازش ذهنى يا انتقال مادّى و جسمانى باشد . در اين مرحله مى آموزيم چگونه از حال به گذشته و آينده گذر كنيم و از شناخت چيزى كه ديده شده ، به چيزى كه ديده نشده ، پى ببريم . اصولاً به هنگام انتقال ، بر خصوصياتى تكيه مى كنيم كه ما را همانند مى سازد و به يكديگر مى پيوندد . فرارَوى در بُعد مكانى ، محسوس و مكانيكى است و با به كار بردن انتقال مادّى ، حاصل مى شود (سير در زمين) . اين نوع انتقال ، به سادگى امكان پذير است ؛ امّا در دو بُعد ديگر ، انتقال تا حدود زيادى ساخته و پرداخته ذهن است و با استفاده از ابزارهاى فراشناختى حاصل مى شود . انتقال از داده هاى طبيعى ( آيات و نشانه ها ) به منظور توصيف نظم جهان با به كار گيرى تداعى ، حاصل مى شود . بنا بر اين ، هرگز با واقعيت ، آن چنان كه ، هست سر و كار نداريم ؛ بلكه با تصورى كه از يك واقعيت در ذهنمان نقش مى بندد ، يعنى با نمودهاى آن ، زندگى مى كنيم . مقوله زمان نيز همچون داده هاى واقعيت ، نيازمند ابزارهاى فراشناختى است . شناخت وجوه تشابه و اشتراك ، امكان اين را كه به گذشته باز گرديم ، آسان مى كند . اين يكسان بينى و اشتراك جويى اوّليه ، سهم عمده اى در انتقال از حال به گذشته دارد .