در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ١٥٥

در آيات و روايات ، بيشترين دستورى كه براى سير و سياحت داده شده ، براى همين هدف است . به عنوان نمونه به كلام امام على عليه السلام توجّه كنيد . حضرت در نامه اش خطاب به امام حسن عليه السلام مى فرمايد : وَ سِرْ فِى دِيَارِهِمْ وَ آثَارِهِمْ، فَانْظُرْ فِيمَا فَعَلُوا وَ عَمَّا انْتَقَلُوا وَ أَيْنَ حَلُّوا وَ نَزَلُوا . [١] در سرزمين و آثار به جا مانده از آنان ، سياحت كن و بنگر كه چه كردند و چگونه رفتند و به كجا فرود آمدند و در كجا آرميدند. امير المؤمنين عليه السلام در سفرى براى بازديد از ايوان مدائن ، به مدائن رفت . هنگامى كه حضرت در آثار به جا مانده از كسرا ديدن مى كرد ، يكى از همراهان امام عليه السلام شعرى خواند . حضرت فرمود : «چرا آياتى را نخواندى كه خداوند در باره مجرمان مى فرمايد ؟» و اين آيات را قرائت نمود : «كَمْ تَرَكُواْ مِن جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ * وَ زُرُوعٍ وَ مَقَامٍ كَرِيمٍ * وَ نَعْمَةٍ كَانُواْ فِيهَا فَاكِهِينَ * كَذَ لِكَ وَ أَوْرَثْنَاهَا قَوْمًا ءَاخَرِينَ* فَمَا بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّمَآءُ وَ الْأَرْضُ وَ مَا كَانُواْ مُنظَرِينَ . [٢] چه چشمه سارها و باغ هايى و چه كشتزارها و جايگاه رفيعى را بر جا گذاشتند و از چه نعمت هايى برخوردار بودند ! اين چنين بود و ما اين همه [ نعمت ] را به قوم ديگرى داديم . پس آسمان و زمين ، بر آنان نگريستند و مهلتى به آنان داده شد» . سپس حضرت فرمود : إِنَّ هَؤُلَاءِ كَانُوا وَارِثِينَ فَأَصْبَحُوا مَوْرُوثِينَ، إِنَّ هَؤُلَاءِ لَمْ يَشْكُرُوا النِّعْمَةَ فَسُلِبُوا دُنْيَاهُمْ بِالْمَعْصِيَةِ، إِيَّاكُمْ وَ كُفْرَ النِّعَمِ لَا تَحُلَّ بِكُمُ النِّقَمُ . [٣] اينان ، گروهى بودند كه اين نعمت ها در اختيار آنان بود ؛ ولى شكر نعمت خدا را به جاى نياوردند و دنياى آنان به معصيت گذشت و ديگران اين نعمت ها را به ارث بردند . از كفران نعمت خدا بپرهيزيد كه مبادا مستحقّ انتقام خدا شويد.