مورد ستايش ديگران واقع مى شود و در صورتى كه با شكست مواجه شود ، ديگران لا اقل ، او را مورد سرزنش قرار نمى دهند ؛ زيرا اين كار او ، تصميم فردى نبوده و ديگران نيز به نحوى در آن ، نقش داشته اند . از منظر آسيب شناسى اجتماعى ، ريشه بسيارى از شكست ها ، طلاق ها ، تأسّف ها و نارضايتى ها در زندگى ، به انتخاب هاى نسنجيده كه بدون مشورت بزرگ ترها صورت گرفته ، بر مى گردد. اگر فرهنگ مشورت در جامعه ما بويژه در ميان جوانان نهادينه شود ، يقيناً از بسيارى مشكلات فردى و اجتماعى پيشگيرى مى شود. اهمّيت و كاربردى كه مشورت در موفقيت افراد دارد ، در تحقيقات تجربى نيز به اثبات رسيده است. در يك بررسى كه در سال ١٩٨٤ ميلادى صورت پذيرفت ، روشن شد آن دسته از افرادى كه در برنامه ها و تصميم گيرى هاى خود ، با ديگران مشورت مى كردند ، بسيار سريع تر از افرادى كه به مشورت اهمّيت نمى دادند ، به موفقيت رسيدند . [١] بنا بر اين ، در تصميم گيرى ها ، مشورت با ديگران بويژه افراد متخصص ، باتجربه و عاقل ، بسيار راه گشاست.

٣ . خوش بينى و انتظار مطلوبيت

يكى از نكته هاى مهمّى كه از روايات مربوط به حزم (دورانديشى) استفاده مى شود ، اين است كه «خوش بينى به آينده و انتظار مطلوبيت» نيز در اصل پيش بينى پيامد ، لحاظ شده و مى توان از آن به عنوان يكى از مؤلّفه هاى اساسى اين اصل ، نام برد. امام على عليه السلام مى فرمايد : مَنِ انْتَظَرَ الْعَوَاقِبِ سَلِمَ . [٢] هر كه عاقبت ها را انتظار كشد ، سالم مى ماند . آمِدى ، در تفسير اين روايت مى نويسد :

[١] غرر الحكم ، ح ١٠٦٩٣ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٥٣٨ .[٢] المحاسن ، ج ٢ ، ص ٦٠٠ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٢ ، ص ٣٩ .[٣] ر.ك : أعلام الدين ، ص ٢٩٤ .[٤] غرر الحكم ، ح ١٩١٥ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٢١ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٣ ، ص ١١٣٨ .[٥] تحف العقول ، ص ٢٠٧ ، الأمالى ، طوسى ، ص ١٣٦ ؛ وسائل الشيعة ، ج ٨ ، ص ٧٨ .[٦] الدرّ المنثور ، ج ٣ ، ص ١٢٥ ؛ البداية و النهاية ، ج ٩ ، ص ٣١٦ .[٧] الدرّة الباهرة ، ص ٧ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ٨ ، ص ٣٤٢ .[٨] انديشه فردا (فصل نامه) ، ش ٥ ، ص ٣٠ .[٩] غرر الحكم ، ح ٧٨٠٥ .[١٠] همان جا .