اتَّقِ العَوَاقِبَ عَالِماً بِأَنَّ لِلأَعمَالِ جَزَاءً وَ أَجراً، وَ احذَر تَبِعَاتِ الأُمُورِ بِتَقدِيمِ الحَزمِ فِيهَا . [١] به پيامد كارها توجّه داشته باش ؛ زيرا هر عملى پيامد و پاداشى دارد و با حزم (دورانديشى) ، از پيامد نامطلوب اعمال بپرهيز. بر طبق روايات ، يكى از نشانه هاى پرهيزگاران ، اين است كه نرم خو و دورانديش اند . امام على عليه السلام در وصف پرهيزگاران مى فرمايد : وَ حَزْماً فِى لِينٍ . [٢] نرم خو و دورانديش اند . يعنى پرهيزگاران ، هر گاه بخواهند كارى را انجام دهند ، ابتدا تمام ابعاد و زواياى آن را به دقت ، مورد مطالعه و بررسى قرار مى دهند و آن گاه كه مطمئن شوند كه رفتارشان مورد تأييد عقل و در چارچوب اخلاق الهى است ، به آن اقدام مى كنند. بر عكس ، افرادى كه از ايمان و تقوا بهره كافى ندارند ، هر چه دلشان بخواهد ، انجام مى دهند ، بدون آن كه به عواقب و پيامدهاى آن بينديشند. چنين افرادى پس از گذشت زمان كوتاهى ، به اشتباه خود پى مى برند و آثار ندامت و پشيمانى ، در چهره شان آشكار خواهد شد. مفهوم «حزم» در روايات ، دقيقاً اشاره به همين موضوع است ؛ يعنى براى انجام هر كارى ، ابتدا بايد به همه ابعاد و زواياى آن توجّه داشت . در غير اين صورت نمى توانيم رفتارمان را در مسير درست و هدفى كه در نظر داريم ، جهت دهى كنيم. امام على عليه السلام مى فرمايد : مَن خَالَفَ الحَزمَ هَلَكَ . [٣] هر كه بدون حزم (دورانديشى) اقدام به كارى كند ، نابود خواهد شد. در روايات ديگر نيز به اين موضوع اشاره و توصيه شده است كه ابتدا بايد به پيامد رفتارهاى خود ، نيك بينديشيم . [٤]

[١] شرح نهج البلاغة لابن أبى الحديد ، ج ٢٠ ، ص ٢٦٠ .[٢] نهج البلاغة ، خطبه ١٩٣ (خطبه متّقين) .[٣] غرر الحكم ، ح ٧٩١٠ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٤٥٤ .[٤] ر.ك : عوالى اللآلى ، ج ١ ، ص ٢٩٦ .