على عليه السلام در باره محدوديت عمر انسان و اين كه امكان تجربه همه امور براى وى فراهم نيست ، مى فرمايد : العُمرُ أَنفَاسٌ مُعَدَّدَةٌ . [١] عمر ، نَفَس هاى شمرده شده اند [ كه با هر نفس ، از عمر آدمى ، كم مى شود ] . و نيز مى فرمايد : لَا بَقَاءَ لِلأَعمَارِ مَعَ تَعَاقِبِ اللَّيلِ وَ النَّهَارِ . [٢] با پى در پى آمدن شب و روز ، دوامى براى عمرها نيست . از اين روايات ، به صراحت دانسته مى شود كه عمر انسان ، محدود است. پس نتيجه مى گيريم كه تجربه شخصىِ همه امور براى انسان ، غيرممكن است . ٢ . هر چند از نظر شرع ، تجربه پيامد در مورد كارهاى مُباح ، اشكالى ندارد ، اما در مورد افعال حرام ـ كه حتى انجام دادن يك بار آنها مجاز نيست ـ چگونه انسان مى تواند پيامد رفتار خود را ببيند و از آن در تنظيم و هدايت رفتارهاى بعدى خود ، استفاده كند؟! اهل تقوا ، علاوه بر آن كه از حرام هاى آشكار ، پرهيز دارند و حتى تجربه انجامِ يك بار آن را براى خود مجاز نمى دانند ، از ارتكاب اعمال مشكوك و خوردن غذاهاى شبهه ناك و نظرهاى فتنه انگيز نيز خوددارى مى كنند . خداوند متعال مى فرمايد : «فَلْيَنظُرِ الْاءِنسَـنُ إِلَى طَعَامِهِ . [٣] آدمى بايد به غذاى خود [ به چشم احتياط ] بنگرد » . امام على عليه السلام مى فرمايد : أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهِ صَاحِبُه . [٤] شديدترين گناه ، آن است كه صاحبش آن را كوچك بشمارد.

[١] غرر الحكم ، ح ٥٣٥ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٤٠ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٨ ، ص ٤٠٣٤ .[٢] غرر الحكم ، ح ١٠٧٤٣ ؛ موسوعة أحاديث أهل البيت عليهم السلام ، ج ٧ ، ص ٣٠٩ .[٣] عبس ، آيه ٢٤ .[٤] نهج البلاغة ، حكمت ٤٧٧ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٥ ، ص ٣١٢ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٣ ، ص ٣٦٤ .