در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ١١٠
از سوى ديگر ، تجربه ، پايه و اساس يادگيرى است . شناخت هر فرد ، خصوصياتى دارد كه مجموع آنها از طريق تجربه به دست آمده است . اين ويژگى ها آن طور كه در او هست ، در هيچ يك از موجودات ديگر وجود ندارد . داشتن استعدادها و گرايش هاى طبيعى در قالب كمال جويى و حقيقت طلبى ، زمينه هاى فطرى تجربه را به وجود مى آورند . انسان ، بخشى قابل توجه از شناخت ها و آگاهى هاى خود را از طريق تجربه مستقيم و تعامل بدون واسطه با محيط به دست مى آورد . تجربه ، از اين نظر نيز مورد توجّه ويژه روان شناسان قرار گرفته است ، [١] چنان كه در آموزه هاى دينى نيز «تجربه» ، پايه و اساس يادگيرى معرّفى شده است . خداوند در اين باره مى فرمايد : «وَاللَّهُ أَخْرَجَكُم مِّن بُطُونِ أُمَّهَاتِكُمْ لَا تَعْلَمُونَ شَيْئا وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصَـرَ وَ الْأَفْئدَةَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ . [٢] خدا شما را از شكم مادرانتان بياورد ، در حالى كه هيچ چيزى نمى دانستيد ، و براى شما چشم و گوش و دل آفريد [ تا حقايق را تجربه نماييد و شناخت پيدا كنيد ] . باشد كه سپاس بگزاريد » . بنا بر اين ، تجربه در آموزه هاى دينى ، به عنوان يك اصلِ پذيرفته شده است . خداوند در قرآن ، داستان عُزَير را اين گونه بيان مى كند : «أَوْ كَالَّذِى مَرَّ عَلَى قَرْيَةٍ وَهِىَ خَاوِيَةٌ عَلَى عُرُوشِهَا قَالَ أَنَّى يُحْىِ هَـذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِهَا فَأَمَاتَهُ اللَّهُ مِاْئَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهُ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ قَالَ بَل لَّبِثْتَ مِاْئَةَ عَامٍ فَانظُرْ إِلَى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ وَانظُرْ إِلَى حِمَارِكَ وَلِنَجْعَلَكَ ءَايَةً لِّلنَّاسِ وَانظُرْ إِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوهَا لَحْمًا فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ قَالَ أَعْلَمُ أَنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَىْ ءٍ قَدِيرٌ . [٣] يا به مانند آن كه (عُزَير) از دهكده اى كه ويران شده بود ، گذر كرد . گفت : [به
[١] ر. ك : تشخيص و درمان اختلال هاى روانى بزرگ سالان در روان شناسى بالينى ، ص ١٩٦ ـ ٢٠٠ .[٢] نحل ، آيه ٧٨ .[٣] بقره ، آيه ٢٥٩ .