مسئله دوم: آقا على با محقق دوانى هم نظر است كه التفات قوه‌اى از قواى نفس به شى‌ء واحد دوباره بعينه در زمان واحد ممنوع است، و نظر آقا جمال خوانسارى در اين باب صائب نمى‌باشد، چرا كه نزاع در اين است كه آيا عقل قادر به ملاحظه معناى واحد به دو التفات است يا نه؟ نه اين كه نزاع در مشاهده يا سماع لفظ باشد.

در سومين مسئله مدرس طهرانى به تحليل حمل شى‌ء بر خودش مى‌پردازد. به نظر محقق دوانى در چنين حملى مدرك به شيوه حيثيت تقييديه، به تعدد ادراك متعدد مى‌شود، به اين معنى كه حكم به اتحاد مدرك به يكى از دو ادراك با مدرك به ادراك ديگر مى‌شود.

در داورى بين نزاعهاى علمى محقق دوانى و سيد سند، حكيم مؤسس چهارمين مسئله خود را در فرق بين هليات بسيطه و هليات مركبه مطرح مى‌كند: به نظر آقا على، تفاوت بين هليات بسيطه و هليات مركبه برخلاف نظر محقق دوانى منحصر در وجه واحد نيست، بلكه اين دو قضيه دو تفاوت اساسى دارند: اول به حسب مصداق حمل و محكى عنه عقد و دوم: بحسب خود عقد و حكايت در ظرف حكم. عقد از آن حيث كه عقد است چه بسيطه و چه مركبه لازم است كه بر موضوع، محمول و نسبت مشتمل باشد. بنابراين حمل شى بر خودش، از هليات مركبه است نه از هليات بسيطه. بنابراين قضيه وجود وجود است هليه مركبه است، حال آن‌كه قضيه وجود موجود است، هليه بسيطه مى‌باشد. چرا كه هليات بسيطه از اقسام حمل بسيطى هستند كه در عقد محمول آن موضوع تصور مى‌شود، و مفاد آن تقرر نفس شى و ذات آن است. هليه بسيطه از اقسام حمل شايع صناعى شمرده مى‌شود. اما هليات مركبه در يكى از اقسام حمل منحصر نيست، بلكه هليات مركبه بر سه گونه‌اند: گونه اول از قبيل حمل شايع صناعى، مثل عقل مربى مادون خود است. گونه دوم از قبيل حمل اولى ذاتى مانند انسان حيوان ناطق است. گونه سوم از قبيل حمل شى بر خودش به شيوه‌اى كه تصويرش گذشت.

در پنجمين مسئله بحث تشكيك در حمل مورد تحقيق قرار مى‌گيرد. حمل اتحاد است كه مقتضى نحوه‌اى دوگانگى و نحوه‌اى وحدت و يگانگى است. همچنانكه وحدت‌